A simple translation in plain Telugu and English. The original text is further down the page.
ఈ వ్రతం భాద్రపద శుద్ధ చతుర్దశి నాడు చేస్తారు. పూజా విధానం గ్రంథంలోని కథలోనే చెప్పబడింది; ఇక్కడ దాన్ని దశలుగా సులభంగా ఇచ్చాం. మంత్రాలు చదవలేకపోతే, ప్రతి ఉపచారం చేస్తూ "ఓం అనంతాయ నమః" లేదా "ఓం అనంత పద్మనాభాయ నమః" అని చెప్పవచ్చు.
1. స్నానం, సిద్ధం కావడం: (నది దగ్గర గానీ ఇంట్లో గానీ) స్నానం చేసి, ఇష్ట దేవతలకు నమస్కరించి, శుభ్రమైన బట్టలు కట్టుకోవాలి.
2. పూజా స్థలం: శుభ్రమైన చోట ఆవుపేడతో అలికి, సర్వతోభద్ర మండలం అనే ముగ్గు వేయాలి. మధ్యలో ఎనిమిది రేకుల పద్మం వేసి, చుట్టూ తెల్ల బియ్యప్పిండితో, ఐదు రంగుల ముగ్గులు పెట్టాలి. మండలానికి కుడి వైపు కలశం ఉంచాలి.
3. ఆచమనం, సంకల్పం: "శుక్లాంబరధరం" శ్లోకంతో ప్రార్థించి, ప్రాణాయామం చేసి, భాద్రపద శుక్ల చతుర్దశి నాడు కుటుంబ క్షేమం, విజయం కోసం ఈ వ్రతం చేస్తున్నానని సంకల్పం చెప్పుకోవాలి.
4. కలశ పూజ, గణపతి పూజ, ప్రాణప్రతిష్ఠ: ఇవి వినాయక వ్రతంలో లాగానే చేయాలని గ్రంథం చెబుతుంది.
5. అనంతుడి రూపం: దర్భతో ఏడు పడగల అనంతుడి (శేషుడి) రూపం చేసి, పచ్చని కళ్ళు పెట్టాలి. స్వామిని నాలుగు చేతులతో ధ్యానించాలి: కుడి వైపు పై చేతిలో పద్మం, కింది చేతిలో శంఖం; ఎడమ వైపు పై చేతిలో చక్రం, కింది చేతిలో గద.
6. ఆవాహనం, పూజ: కలశంలో, మండలంలో, ప్రతిమలో స్వామిని ఆహ్వానించి, పువ్వులు, ధూపం, దీపంతో పూజించాలి. పద్నాలుగు రకాల నైవేద్యాలు పెట్టాలి.
7. అనంత తోరం (దారం): పద్నాలుగు ముళ్ళు వేసిన గట్టి కొత్త దారాన్ని కుంకుమలో తడిపి, కలశం ముందు ఉంచి పూజించాలి. పూజ అయ్యాక ఆ కొత్త తోరాన్ని చేతికి కట్టుకోవాలి.
8. అతిరసాలు, వాయనం: ఐదు పళ్ళ (కొలత) గోధుమపిండిలో బెల్లం కలిపి ఇరవై ఎనిమిది అతిరసాలు చేయాలి. అందులో సగం బ్రాహ్మణుడికి వాయనంగా ఇచ్చి, మిగతా సగం తన వారితో కలిసి తినాలి.
9. అన్నీ పద్నాలుగు: ఈ వ్రతంలో పూజా సామగ్రి అంతా పద్నాలుగు చొప్పున ఉండాలి.
10. ప్రార్థన, కథ, భోజనం: స్వామిని మనసారా ప్రార్థించి, అనంతుడి కథ వినాలి. బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టి, తరువాత సంతోషంగా తాను భోజనం చేయాలి.
11. ప్రతి సంవత్సరం: ఈ వ్రతం ఏటా చేస్తూ, ప్రతి సంవత్సరం కొత్త తోరం కట్టుకోవాలి. పద్నాలుగవ సంవత్సరంలో ఉద్యాపన (వ్రత సమాప్తి) చేయాలి.
పాండవులు అరణ్యవాసంలో చాలా కష్టపడుతున్నప్పుడు, వారిని పరామర్శించడానికి శ్రీకృష్ణుడు వచ్చాడు. పాండవులు నమస్కరించి ఆయనకు ఆసనం ఇచ్చి కూర్చున్నారు. ధర్మరాజు ఇలా అడిగాడు: "జనార్దనా! నేను తమ్ముళ్ళతో, భార్యతో చాలా కష్టపడుతున్నాను. అంతులేని ఈ దుఃఖ సముద్రం నుండి బయటపడే ఉపాయం ఒకటి చెప్పు."
కృష్ణుడు చెప్పాడు: "ధర్మరాజా, అనంత వ్రతం అనే వ్రతం ఒకటి ఉంది. అది పాపాలన్నిటినీ పోగొట్టి, స్త్రీలకు, పురుషులకు కోరికలన్నీ తీరుస్తుంది. శాశ్వతమైన కీర్తి, సంపద, ఎంతో మంది పిల్లలు, మనవలు ఇస్తుంది. దీన్ని భాద్రపద శుక్ల చతుర్దశి నాడు చేయాలి."
ధర్మరాజు అడిగాడు: "కేశవా, అనంతుడు అంటున్నావు, ఆ అనంతుడు ఎవరు? ఆదిశేషుడా, తక్షకుడా, పరమాత్మా, లేక బ్రహ్మా? నిజం చెప్పు."
కృష్ణుడు చెప్పాడు: "కుంతీ పుత్రా, ఆ అనంతుడిని నేనే. సూర్యుడి సంచారంతో ఏర్పడే క్షణాలు, ముహూర్తాలు, పగలు, రాత్రి, పక్షాలు, నెలలు, ఋతువులు, సంవత్సరాలు అనే కాలం అంతా నేనే. రాక్షసులను సంహరించి భూమి భారం తగ్గించడానికి వసుదేవుడి వంశంలో పుట్టాను. కృష్ణుడు, ఇంద్రుడు, విష్ణువు, శివుడు, బ్రహ్మ, సూర్యుడు, ఆదిశేషుడు అన్నీ నేనే. సృష్టి, స్థితి, లయలకు కారణం నేనే. అనంత పద్మనాభుడిని నేనే. నరసింహ, వామన అవతారాలు ఎత్తింది నేనే. నమ్మకం కలగడానికే అర్జునుడికి విశ్వరూపం చూపించాను. యోగులు ధ్యానించేది నన్నే. నాకు అంతం లేదు. మనువులు, వసువులు, సూర్యులు, రుద్రులు, సప్తర్షులు, సముద్రాలు, పర్వతాలు, నదులు, చెట్లు, నక్షత్రాలు, దిక్కులు, భూమి, పాతాళం, లోకాలన్నీ నాలోనే ఉన్నాయి. ఇందులో సందేహం లేదు."
ధర్మరాజు అడిగాడు: "ఈ వ్రతం చేస్తే ఏం పుణ్యం, ఏం ఫలం? ఏం దానం ఇవ్వాలి? ఏ దేవుడిని పూజించాలి? ఎవరు మొదట చేశారు? మనుషులకు ఇది ఎలా తెలిసింది? వివరంగా చెప్పు." అప్పుడు కృష్ణుడు ఈ కథ చెప్పాడు.
పూర్వం కృతయుగంలో వసిష్ఠ గోత్రానికి చెందిన సుమంతుడు అనే బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతను భృగువంశానికి చెందిన దీక్ష అనే అందమైన కన్యను పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. కొంతకాలానికి వారికి మంచి లక్షణాలు ఉన్న శీల అనే కూతురు పుట్టింది. ఆ పాప మంచి నడవడితో రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది.
శీల తల్లి దీక్ష జ్వరంతో బాధపడి, రోజురోజుకూ చిక్కిపోయి, ఒక నది ఒడ్డున చనిపోయి స్వర్గానికి వెళ్ళింది. భార్య లేకపోతే అగ్నిహోత్రం వంటి కర్మలు ఆగిపోతాయని భయపడి సుమంతుడు కర్కశ అనే మరో స్త్రీని పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. ఆమె చెడ్డ స్వభావం గలది, క్రూరురాలు, ఎప్పుడూ గొడవలు పెట్టేది.
తల్లి లేకపోవడంతో శీల ఇంటి పనులన్నీ శ్రద్ధగా చూసుకునేది. గోడలకు, స్తంభాలకు, గడపలకు ఐదు రంగుల ముగ్గులు, పద్మాలు, స్వస్తికలు వేస్తూ, దేవుడి పూజలు చేస్తూ ఉండేది. కూతురు పెళ్ళీడుకు వచ్చిందని చూసి, సుమంతుడు ఆమెను ఎవరికి ఇవ్వాలా అని ఆలోచిస్తున్నాడు.
అప్పుడు కౌండిన్యుడు అనే మహాముని విద్యలన్నీ నేర్చుకుని, గురువు అనుమతితో పెళ్ళి చేసుకోవడానికి వస్తున్నాడు. సుమంతుడు శీలను ఆయనకే ఇవ్వాలని నిర్ణయించి, తన సంప్రదాయం ప్రకారం పెళ్ళి చేశాడు. తరువాత కర్కశను పిలిచి, "అల్లుడికి సారె పెట్టి పంపాలి, ఇంట్లో ఏముంది?" అని అడిగాడు. కర్కశ చిరాకుగా లోపలికి వెళ్ళి తలుపు గట్టిగా వేసుకుని, "పోపో" అంది. చేసేది లేక సుమంతుడు మిగిలిన సత్తుపిండి ఇచ్చి అల్లుడిని, కూతురిని సాగనంపాడు.
కౌండిన్యుడు కొత్త పెళ్ళికూతురు శీలను తీసుకుని ఎడ్లబండిపై మెల్లగా వెళ్తూ, మధ్యాహ్నానికి ఒక చెరువు దగ్గరకు చేరి, మధ్యాహ్న సంధ్యావందనం కోసం నీటి దగ్గరకు వెళ్ళాడు. ఆ సమయంలో శీల, ఎర్రని పట్టు చీరలు కట్టుకుని ఒడ్డున చతుర్దశి నాడు విడివిడిగా దేవుడిని పూజిస్తున్న స్త్రీలను చూసింది.
శీల వారి దగ్గరకు వెళ్ళి, "ఇది ఏ వ్రతం? దీని పేరేమిటి?" అని అడిగింది. వారు "ఇది అనంత వ్రతం" అని చెప్పారు. "నేనూ చేస్తాను. ఎలా చేయాలి, ఎక్కడ, ఏ దేవుడిని పూజించాలి? పుణ్యవతులారా, అంతా చెప్పండి" అని శీల అడిగింది. అప్పుడు ఆ స్త్రీలు పైన "పూజ ఎలా సాగుతుంది" లో ఉన్న విధానం అంతా ఆమెకు చెప్పారు.
ఆ స్త్రీల సహాయంతో శీల ఆ వ్రతం చేసి, కొత్త తోరం కట్టుకుంది. దారి భోజనం కోసం తెచ్చుకున్న సత్తుపిండిని బ్రాహ్మణుడికి వాయనంగా ఇచ్చి, తాను భర్తతో కలిసి తిని, ప్రయాణం సాగించి ఆశ్రమానికి చేరింది.
ఆ క్షణం నుండే అనంతుడి అనుగ్రహంతో వారికి సకల ఐశ్వర్యాలు కలిగాయి. ఆ ముని ఆశ్రమం సంపదతో, కాంతితో, అతిథి సత్కారాలతో, సాధు జంతువులతో వెలిగిపోయింది. శీల అన్ని నగలు, మంచి వస్త్రాలు ధరించి సావిత్రిలా ఉంది. బంధువులంతా "అనంత పద్మనాభ స్వామి అనుగ్రహంతోనే నీకింత సంపద వచ్చింది" అని సంతోషంగా చెప్పుకునేవారు. అలా ఈ వ్రతం భూలోకంలో ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఒక రోజు చెడు బుద్ధి పుట్టిన కౌండిన్యుడు శీల చేతికి ఉన్న తోరం చూసి, "ఇదేం దారం? ఎవరిని వశం చేసుకోవడానికి కట్టుకున్నావు? నన్నా, ఇంకెవరినైనానా? నిజం చెప్పు" అని అడిగాడు. శీల, "ఇది అనంత పద్మనాభ స్వామి తోరం. ఆయన దయవల్లే మనకు ధనధాన్యాలు, సంపదలన్నీ వచ్చాయి. ఇది కట్టుకున్నవారికి అన్ని సంపదలు కలుగుతాయి, అందుకే కట్టుకున్నాను" అని చెప్పింది.
అది విని కౌండిన్యుడు "అనంతుడనే వాడు ఒకడున్నాడా?" అని కోపంగా ఆమెను తిట్టి, తోరాన్ని తెంచి మండుతున్న నిప్పులో పడేశాడు. శీల హాహాకారాలు చేస్తూ పరుగెత్తి ఆ తోరాన్ని తీసి పాలలో వేసింది.
ఆ చెడ్డ పని ఫలితంగా కౌండిన్యుడి సంపదంతా రోజురోజుకూ నశించింది. అతని పశువులను దొంగలు తోలుకుపోయారు. ఇల్లు కాలిపోయింది. ఎక్కడ పెట్టిన వస్తువు అక్కడే మాయమైపోయింది. బంధువులు రోజూ గొడవ పడసాగారు. ఇరుగుపొరుగు వారు మాట్లాడటం మానేశారు. ఇంట్లో దారిద్ర్యం వచ్చింది. ఎవరూ అతన్ని లెక్క చేయలేదు.
కౌండిన్యుడు ఎంతో బాధపడి అడవికి వెళ్ళాడు. మనసులో అనంతుడినే తలచుకుంటూ, "ఆ అనంతుడిని ఎప్పుడు చూస్తాను? ఆయనను చూసే వరకు నాకు ఏమీ వద్దు" అని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. తిండి, నిద్ర మానేసి, కఠినమైన బ్రహ్మచర్యం పాటిస్తూ, మనుషులు లేని అడవిలో నడుస్తూ పోయాడు.
దారిలో పూలు, పళ్ళు, కాయలతో నిండి ఉన్నా ఒక్క పక్షి గానీ పురుగు గానీ వాలని ఒక మామిడి చెట్టును చూశాడు. "చెట్లలో గొప్పదానా, అనంతుడిని చూశావా?" అని అడిగాడు. "ఆయనెవరో నాకు తెలియదు" అంది ఆ చెట్టు.
ఇంకొంత దూరం వెళ్ళి, మోకాలి లోతు గడ్డిలో నిలబడి ఉన్నా ఆ గడ్డి తినకుండా అటూ ఇటూ తిరుగుతున్న ఒక ఆవును, దాని దూడను చూసి అదే అడిగాడు. "మాకు తెలియదు" అంది ఆవు. ఆ తరువాత పచ్చిక బీడులో నిలబడిన ఒక ఎద్దును, తామరపూలు, కలువలు, తుమ్మెదలు, హంసలు, కొంగలతో నిండి ఒకదాని నుండి మరొకదానికి నీళ్ళు పొర్లుతున్న రెండు చెరువులను, ఒక గాడిదను, ఒక ఏనుగును చూశాడు. "అనంతుడిని చూశారా?" అని అందరినీ అడిగాడు. "మేము చూడలేదు" అనే అన్నీ జవాబు చెప్పాయి.
చివరికి కౌండిన్యుడు బాగా అలసిపోయి, నిట్టూర్చి ఒకచోట కూర్చున్నాడు. అప్పుడు అనంత పద్మనాభుడు అతనిపై జాలిపడి ఒక ముసలి బ్రాహ్మణుడి రూపంలో వచ్చి, "బ్రాహ్మణోత్తమా, ఇటు రా. నీకు అనంతుడిని చూపిస్తాను" అని అతని కుడి చేయి పట్టుకుని తీసుకెళ్ళాడు.
అప్సరసలతో నిండిన తన పురాన్ని చూపించి, అక్కడ శంఖం, చక్రం ధరించి, గరుడుడిపై కూర్చుని, ఎనిమిది రకాల ఐశ్వర్యాలతో వెలిగిపోతున్న, అందరిలో ఉండే అనంత పద్మనాభ స్వామిగా తన నిజ రూపాన్ని చూపించాడు.
అనంతుడిని చూసి కౌండిన్యుడు ఎంతో సంతోషించి ఇలా స్తుతించాడు: "వైకుంఠవాసా, శ్రీవత్స చిహ్నం గలవాడా, నీకు మళ్ళీ మళ్ళీ నమస్కారం. గోవిందా, జనార్దనా, నారాయణా, మంచివారిని కాపాడేవాడా! నీ పేరు తలచుకుంటేనే నా పాపాలన్నీ పోవాలి. సంసారం అనే సముద్రంలో భక్తులను ఒడ్డుకు చేర్చే తెప్ప నువ్వే. బ్రహ్మగా సృష్టిస్తూ, విష్ణువుగా కాపాడుతూ, రుద్రుడిగా లయం చేసే త్రిమూర్తి స్వరూపా, నీకు నమస్కారం. నేను పాపిని, పాపాలు చేసినవాడిని. శరణు వచ్చినవారిని కాపాడే పుండరీకాక్షా, నన్ను రక్షించు. ఈ రోజు నా జన్మ సార్థకమైంది. ఇక నిన్ను ఎప్పటికీ మరువను."
స్వామి సంతోషించి అతనికి మూడు వరాలు ఇచ్చాడు: ఈ లోకంలో సంపద, ధర్మబుద్ధి, తరువాత శాశ్వత మోక్షం.
కౌండిన్యుడు అడిగాడు: "స్వామీ, దారిలో నేను చూసిన మామిడి చెట్టు, ఆవు, ఎద్దు, చెరువులు, గాడిద, ఏనుగు ఎవరు? ఆ ముసలి బ్రాహ్మణుడు ఎవరు? చెప్పండి."
స్వామి చెప్పాడు: "ఆ మామిడి చెట్టు పూర్వజన్మలో గొప్ప పండితుడైన బ్రాహ్మణుడు. గర్వంతో శిష్యులకు విద్య చెప్పలేదు, అందుకే ఎవరికీ పనికిరాని చెట్టుగా పుట్టాడు. ఆ ఆవు పూర్వజన్మలో ఒక ధనవంతుడు, బ్రాహ్మణులకు ఎప్పుడూ మర్యాదగా అన్నం పెట్టలేదు, అందుకే గడ్డిలో నిలబడినా తినలేని ఆవుగా పుట్టాడు. ఆ ఎద్దు, పూర్వం పనికిరాని చవిటి నేలను బ్రాహ్మణులకు దానం చేసిన రాజు. ఆ రెండు చెరువులు ధర్మం, అధర్మం. ఇతరులను నిందించినవాడు ఆ గాడిద. పెద్దలు ధర్మానికి ఉంచిన సొత్తును అమ్ముకున్నవాడు ఆ ఏనుగు. నీకు ముసలి బ్రాహ్మణుడిగా కనిపించింది అనంత పద్మనాభుడినైన నేనే."
"నువ్వు కూడా ఈ వ్రతాన్ని పద్నాలుగేళ్ళు చెయ్యి. తరువాత నీకు నక్షత్ర స్థానం ఇస్తాను. ఈ లోకంలో అన్ని సుఖాలు అనుభవించు" అని వరమిచ్చి స్వామి అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
కౌండిన్యుడు ఇంటికి తిరిగి వచ్చి అనంత వ్రతాన్ని చేశాడు. ఈ లోకంలో సుఖాలన్నీ అనుభవించి, వరం ప్రకారం కుటుంబంతో సహా నక్షత్ర స్థానాన్ని పొందాడు. ఇప్పటికీ ఆకాశంలో నక్షత్రంగా కనిపిస్తాడు.
కృష్ణుడు ముగించాడు: "ధర్మరాజా, పూర్వం అగస్త్యుడు ఈ వ్రతం చేసి మనుష్యలోకంలో వ్యాపింపజేశాడు. సగరుడు, భరతుడు, దిలీపుడు, హరిశ్చంద్రుడు, జనకుడు, ఇంకా ఎందరో రాజులు ఈ వ్రతం చేసి రాజ్యం అనుభవించి స్వర్గానికి వెళ్ళారు. నువ్వు ఈ వ్రతం చేస్తే నీ కష్టాలు తొలగిపోతాయి. ఈ కథ చదివినవారు, విన్నవారు ఈ లోకంలో సకల ఐశ్వర్యాలు అనుభవించి, పాపాలు పోయి, ఉత్తమ గతి పొందుతారు."
ఇది శ్రీ భవిష్యోత్తర పురాణంలోని అనంత వ్రత కథ.
This vow is done on Bhadrapada Shukla Chaturdashi, the fourteenth day of the bright half of Bhadrapada. The book gives the method inside the story itself; here it is in simple steps. If you can't read the mantras, you can say "Om Anantaya Namaha" or "Om Ananta Padmanabhaya Namaha" with each offering.
1. Bathe and get ready: bathe (at a river or at home), bow to your family deities, and put on clean clothes.
2. The pooja place: smear a clean spot with cow dung and draw the design called Sarvatobhadra mandalam. Draw an eight-petalled lotus in the middle, with patterns around it in white rice flour and five colours. Place the kalasham on the right side of the mandalam.
3. Achamanam and sankalpam: pray with the verse "Shuklambaradharam", do pranayamam, and state that you are doing this vow on Bhadrapada Shukla Chaturdashi for the welfare and success of your family.
4. Kalasha pooja, Ganapati pooja and pranaprathishta: the book says to do these as in the Vinayaka Vratam.
5. Ananta's form: make a form of Ananta (the serpent Shesha) from darbha grass, with seven hoods, and give it green eyes. Meditate on the Lord with four arms: a lotus in the upper right hand and a conch in the lower right; a discus in the upper left and a mace in the lower left.
6. Invoke and worship: invite the Lord into the kalasham, the mandalam and the image, and worship with flowers, incense and a lamp. Offer fourteen kinds of food.
7. The Ananta thread (toram): soak a strong new thread with fourteen knots in kumkuma, place it in front of the kalasham, and worship it. After the pooja, tie the new thread on your arm.
8. Atirasalu and vayanam: make twenty-eight atirasalu from five palas (a measure) of wheat flour mixed with jaggery. Give half to a Brahmin as vayanam, and eat the other half with your own people.
9. Everything in fourteens: in this vow, all the pooja items should be fourteen in number.
10. Prayer, story and meal: pray to the Lord with all your heart and listen to Ananta's story. Feed Brahmins, then eat happily yourself.
11. Every year: do this vow every year and tie a new thread each year. In the fourteenth year, do the udyapana, the formal completion of the vow.
While the Pandavas were suffering greatly during their exile in the forest, Sri Krishna came to see how they were. The Pandavas bowed to him, gave him a seat, and sat down. Dharmaraja said: "Janardana! My brothers, my wife and I are suffering terribly. Tell me a way to escape this endless sea of sorrow."
Krishna said: "Dharmaraja, there is a vow called the Ananta Vratam. It removes all sins and grants every wish to women and men alike. It gives lasting fame, lasting wealth, and many children and grandchildren. It is done on Bhadrapada Shukla Chaturdashi."
Dharmaraja asked: "Keshava, you speak of Ananta. Who is this Ananta? Is it Adishesha, Takshaka, the Supreme Self, or Brahma? Tell me the truth."
Krishna said: "Son of Kunti, I am that Ananta. Time itself, made by the movement of the sun into moments, hours, days and nights, fortnights, months, seasons and years, is me. I was born in Vasudeva's family to destroy the demons and lighten the earth's burden. I am Krishna, Indra, Vishnu, Shiva, Brahma, the Sun and Adishesha. I am the cause of creation, preservation and dissolution. I am Ananta Padmanabha. I took the Narasimha and Vamana avatars. I showed Arjuna my cosmic form so that he would believe. I am the one yogis meditate on. I have no end. The Manus, the Vasus, the Suns, the Rudras, the seven sages, the oceans, mountains, rivers, trees, stars, directions, the earth, the netherworlds and all the worlds are within me. Have no doubt about this."
Dharmaraja asked: "What merit and what reward come from this vow? What should be given? Which god should be worshipped? Who did it first, and how did people come to know of it? Tell me in detail." Then Krishna told this story.
Long ago, in the Krita Yuga, there lived a Brahmin named Sumantu, of the Vasishtha gotra. He married a beautiful girl named Diksha, of the Bhrigu family. In time they had a daughter named Sheela, who had every good quality. The little girl grew day by day and was well behaved.
Sheela's mother Diksha fell ill with fever, grew weaker day by day, and died on the bank of a river and went to heaven. Afraid that without a wife his sacred fire and other rites would stop, Sumantu married another woman named Karkasha. She was ill-natured, cruel and always quarrelling.
With her mother gone, Sheela looked after the house with care. She drew five-coloured patterns, lotuses and swastikas on the walls, pillars and doorsteps, and worshipped the gods. Seeing that his daughter had come of age, Sumantu wondered to whom he should give her in marriage.
Just then a great sage named Kaundinya, who had finished all his studies and had his teacher's permission to marry, was passing by. Sumantu decided to give Sheela to him and married them according to his tradition. Afterwards he called Karkasha and asked, "We must send our son-in-law off with gifts. What is there in the house?" Karkasha went in, irritated, slammed the door shut and said, "Go away!" With nothing else to give, Sumantu gave them the leftover sattu flour and sent his son-in-law and daughter on their way.
Kaundinya took his new bride Sheela and travelled slowly in a bullock cart. At midday they reached a pond, and he went to the water to do his midday prayers. There Sheela saw women in red silk saris on the bank, each worshipping the Lord on that Chaturdashi day.
Sheela went up to them and asked, "What vow is this? What is it called?" They said, "This is the Ananta Vratam." Sheela said, "I will do it too. How is it done, where, and which god is worshipped? Good women, please tell me everything." The women then told her the whole method given above under "How the pooja goes".
With the women's help Sheela did the vow and tied on a new thread. She gave the sattu flour she had brought for the journey to a Brahmin as vayanam, ate with her husband, and travelled on to their hermitage.
From that moment, by Ananta's grace, they had every kind of wealth. The sage's hermitage shone with riches and light, with hospitality to guests and gentle animals all around. Sheela wore every ornament and fine clothes and looked like the goddess Savitri. All the relatives happily said, "It is by the grace of Ananta Padmanabha Swamy that you have such wealth." In this way the vow became famous on earth.
One day Kaundinya, in an evil frame of mind, saw the thread on Sheela's arm and said, "What is this thread? Whom did you tie it on to win over? Me, or someone else? Tell me the truth." Sheela said, "This is Ananta Padmanabha Swamy's thread. All our grain, money and wealth came by his grace. Whoever wears it gains every kind of wealth, so I tied it on."
Hearing this, Kaundinya angrily scolded her, saying, "Is there anyone called Ananta?" He tore off the thread and threw it into the blazing fire. Sheela cried out, ran, pulled the thread out and put it in milk.
As a result of that wicked act, Kaundinya's wealth wasted away day by day. Thieves drove off his cattle. His house burned down. Things vanished from wherever he put them. His relatives quarrelled with him every day. The neighbours stopped speaking to him. Poverty filled the house, and nobody paid him any heed.
Deeply grieved, Kaundinya went to the forest. Thinking only of Ananta, he vowed, "When will I see Ananta? Until I see him, I want nothing." Giving up food and sleep, keeping strict celibacy, he walked on through the empty forest.
On the way he saw a mango tree full of flowers and fruit, yet not a single bird or insect would settle on it. He asked, "Great among trees, have you seen Ananta?" The tree said, "I don't know who he is."
Further on he saw a cow and her calf standing in knee-high grass, wandering this way and that without eating it, and asked them the same. "We don't know," said the cow. After that he saw a bull standing in a grassy field; two ponds full of lotuses, lilies, bees, swans and cranes, with water overflowing from one into the other; a donkey; and an elephant. He asked each one, "Have you seen Ananta?" Each answered, "We have not seen him."
At last Kaundinya, worn out, sighed and sat down. Then Ananta Padmanabha took pity on him and came in the form of an old Brahmin. "Best of Brahmins, come this way. I will show you Ananta," he said, and led him by the right hand.
He showed Kaundinya his own city, full of celestial maidens, and there revealed his true form as Ananta Padmanabha Swamy: holding the conch and discus, seated on Garuda, shining with the eight kinds of glory, the one who dwells within all beings.
Overjoyed at seeing Ananta, Kaundinya praised him: "Dweller in Vaikuntha, bearer of the Srivatsa mark, I bow to you again and again. Govinda, Janardana, Narayana, protector of the good! May all my sins be destroyed by remembering your name. You are the raft that carries devotees across the sea of worldly life. As Brahma you create, as Vishnu you protect, and as Rudra you dissolve; I bow to you, the form of all three. I am a sinner and have done sinful things. Lotus-eyed one, who protects those who take refuge in you, save me. Today my life has found its meaning. I will never forget you."
The Lord was pleased and gave him three boons: wealth in this world, a mind set on dharma, and lasting liberation hereafter.
Kaundinya asked: "Lord, who were the mango tree, the cow, the bull, the ponds, the donkey and the elephant I saw on the way? And who was the old Brahmin? Please tell me."
The Lord said: "In his past life the mango tree was a very learned Brahmin who, out of pride, would not teach his students; so he was born as a tree that is of no use to anyone. The cow was a rich man who never respectfully fed Brahmins; so he was born as a cow that stands in grass but cannot eat it. The bull was a king who once gave barren, salty land to Brahmins as a gift. The two ponds are dharma and adharma. The donkey is one who spoke ill of others. The elephant is one who sold property his elders had set aside for good causes. And the old Brahmin you saw was I, Ananta Padmanabha, myself."
"You too should do this vow for fourteen years. After that I will give you a place among the stars. Enjoy every happiness in this world." Having given this boon, the Lord vanished on the spot.
Kaundinya came home and did the Ananta Vratam. He enjoyed every happiness in this world and, as promised, won a place among the stars together with his family. Even today he can be seen as a star in the sky.
Krishna finished: "Dharmaraja, long ago the sage Agastya did this vow and spread it in the world of men. Sagara, Bharata, Dilipa, King Harishchandra, King Janaka and many other kings did it, enjoyed their kingdoms, and went to heaven. If you do this vow, your troubles will end. Those who read or hear this story enjoy every kind of wealth in this world, are freed of their sins, and reach the highest state."
This is the Ananta Vrata Katha from the Bhavishyottara Purana.
As printed in the 1955 book, with Sanskrit mantras and Telugu notes.
అనంతవ్రతము
Anantavratamu
ఆచమ్య = ఆచమనము చేసి,
Aachamya = aachamanamu chesi,
శుక్లాంబరధరం... న్తయే. అయంముహూర్త గణాధి పతయే నను. ఓం దైవీ గాయత్రీ చన్దః, ప్రాణాయామే వినియో గః. ఓంభూః. . .సువరోమ్. .
Shuklaambaradharam... ntaye. ayammuhoorta ganaadhi pataye nanu. om daivee gaayatree chandah, praanaayaame viniyo gah. ombhooh. . .suvarom. .
మమ ఉపాత్తసమ స్తదురితక్షయద్వారా శ్రీ ప మేశ్వర ప్రీత్య శం శుభే శోభనే... నామసంవత్స రే, దక్షిణాయనే, నగర్,
Mama upaattasama staduritakshayadvaaraa shree pa meshvara preetya sham shubhe shobhane... naamasamvatsa re, dakshinaayane, nagar,
భాద్రపదమాసే. శుక్లపక్షే, చతు శ్యాం. .. వాసరయు కాయాం . . .నకు త్రయుక్తాయాం ఏనంగుణవి శేషణ విశిష్టాయామహ్యం శుభలి భౌ అస్మాకం సహకుటుమ్మానాం క్షేమసైన్య విజయా
Bhaadrapadamaase. shuklapakshe, chatu shyaam. .. vaasarayu kaayaam . . .naku trayuktaayaam enangunavi sheshana vishishtaayaamahyam shubhali bhau asmaakam sahakutummaanaam kshemasainya vijayaa
05
05
స్యామి నక్షత్రస్థానముత్తమమ్. 97. ఇహలోకే తు విపులాక్
Syaami nakshatrasthaanamuttamam. 97. ihaloke tu vipulaak
సర్వాజ్ కామానవాప్ను హి, ఇతి దత్వా వరం దేవ స
Sarvaaj kaamaanavaapnu hi, iti datvaa varam deva sa
వస్తత్రైవాం
Vastatraivaam
తరధీయత. 18. కౌండిన్యో ప్యోగతో గేహం చచార వ్రత
Taradheeyata. 18. kaundinyo pyogato geham chachaara vrata
ముత్తమం, శీలయా సహ ధర్మాత్మా భుక్త్వా భోగాక్ యథేప్సి
Muttamam, sheelayaa saha dharmaatmaa bhuktvaa bhogaak yathepsi
తాన్. 90. పుత్రపౌత్రైః పరివృతస్తతో నక్షత్రతాం గతః,
Taan. 90. putrapautraih parivritastato nakshatrataam gatah,
కల్పస్థాయీ చ సమ్భూతో దృశ్యత్కేద్యాపి స ద్విజః. 100.
Kalpasthaayee cha sambhooto drishyatkedyaapi sa dvijah. 100.
కుంభజేన పురా చీర్ణం మర్త్యలోకే ప్రకాశితం, సగరేణ
Kumbhajena puraa cheernam martyaloke prakaashitam, sagarena
దిలీపేన భరతేన మహాత్మనా. 101. హరిశ్చన్దేణ భూపేన జనకే
Dileepena bharatena mahaatmanaa. 101. harishchandena bhoopena janake
నాపి పాండవ, ఏతే చాన్యే చ బహవః రాజ్యం భుక్త్వా దీనం
Naapi paandava, ete chaanye cha bahavah raajyam bhuktvaa deenam
గతాః, ఏతత్తే కథితం పార్థ వ్రతానాము త్తమం వ్రతమ్. 102.
Gataah, etatte kathitam paartha vrataanaamu ttamam vratam. 102.
యత్కృత్వా సర్వపాపేభ్యో విముక్తః సుఖమశ్నుతే, యేవై
Yatkritvaa sarvapaapebhyo vimuktah sukhamashnute, yevai
శృణ్వన్తి సతతం పఠ్యమానం నృపోత్తమ, ఆఫ్లైశ్వర్యాది
Shrinvanti satatam pathyamaanam nripottama, aaphlaishvaryaadi
భోగాంశ్చ భుక్తే త్ర స్వజనైః సహ. 103. సర్వపాపైర్విని
Bhogaamshcha bhukte tra svajanaih saha. 103. sarvapaapairvini
గుర్తొస్తే యాన్తి పరమాం గతిమ్.
Gurtoste yaanti paramaam gatim.
భవిష్యో తరపురా గేఒనంత వ్రతకల్పః సమాహా.
Bhavishyo tarapuraa geonanta vratakalpah samaahaa.
అనంత వ్ర త క థ
Ananta vra ta ka tha
పాండవు అరణ్య వాసము చేయుచు మిక్కిలి కష్టపడుచుండఁ
Paandavu aranya vaasamu cheyuchu mikkili kashtapaduchunda
గా, వారిని విచారించుటకై శ్రీకృష్ణుఁడు వచ్చెను. పాండవు
Gaa, vaarini vichaarinchutakai shreekrishnudu vachchenu. paandavu
లంద అతనికి వరుసగా నమస్కరించి యాతనికి నుచితాసనమిచ్చి
Landa ataniki varusagaa namaskarinchi yaataniki nuchitaasanamichchi
తౌమును గూర్చుండిరి. అప్పుడు ధర్మరాజు శ్రీకృష్ణునిఁ జూచి,
Taumunu goorchundiri. appudu dharmaraaju shreekrishnuni joochi,
ఓజనార్దనా ! ! నేను తములతోను భార్యతోనుగూడి మిక్కిలి 36
Ojanaardanaa ! ! nenu tamulatonu bhaaryatonugoodi mikkili 36
వ్రరత్నాకరము
Vraratnaakaramu
కష్టపడుచున్నాను. తుదిలేని యట్టి యీ దుఃఖసముద్రమునుండి
Kashtapaduchunnaanu. tudileni yatti yee duhkhasamudramunundi
విడుదలచెందు సుపాయమొక్కటి చెప్పవలయునని ప్రార్ధింపఁగా
Vidudalachendu supaayamokkati cheppavalayunani praardhimpagaa
శ్రీకృష్ణుఁడు ధర్మ రాజుతో ని ట్లనియె.
Shreekrishnudu dharma raajuto ni tlaniye.
“ఓధర్మనందనా! అనంతవ్రత మనువ్రత మొకటిగలదు.
“Odharmanandanaa! anantavrata manuvrata mokatigaladu.
అయ్యది సకలపాపంబులను బోఁగొట్టి స్త్రీపురుషులకుఁ గోర్కుల
Ayyadi sakalapaapambulanu bogotti streepurushulaku gorkula
నన్ని టి నొసఁగునది. శాశ్వతకీర్తిని, శాశ్వతసంపదను, పెక్కండ్రు.
Nanni ti nosagunadi. shaashvatakeertini, shaashvatasampadanu, pekkandru.
పుత్రపౌత్రులను అన్నియక్షులను నొసంగునట్టిది. ఆ వ్రత
Putrapautrulanu anniyakshulanu nosangunattidi. aa vrata
మును భాద్రపదమాసంబున శుక్ల పక్ష చతుర్దశినాఁ డాచరింప
Munu bhaadrapadamaasambuna shukla paksha chaturdashinaa daacharimpa
వలయును. ఆవ్రతము నాచరించుటచే మానవులకు సకలపాపం
Valayunu. aavratamu naacharinchutache maanavulaku sakalapaapam
బులు తోలఁగును.”
Bulu tolagunu.”
అని శ్రీకృష్ణుఁడు చెప్పగా, ధర్మరాజు కృష్ణుని జూచి,
Ani shreekrishnudu cheppagaa, dharmaraaju krishnuni joochi,
"ఓ కేశవా ! నీవు అనంతుఁడని చెప్పితివిక, ఆయనంతుఁ
"O keshavaa ! neevu anantudani cheppitivika, aayanantu
డెవ్వఁడు? ఆది శేషుఁడా! తక్షకుఁడా! పరమాత్మయా ! లేక
Devvadu? aadi sheshudaa! takshakudaa! paramaatmayaa ! leka
బ్రహ్మదేవుఁడా! ఈయనంతుఁ డనువాఁ డెవ్వఁడు; నాకు వా స్త
Brahmadevudaa! eeyanantu danuvaa devvadu; naaku vaa sta
వము నెఱిఁగింపుము" అని యడుగఁగా, శ్రీకృష్ణుఁడు వెండియు.
Vamu nerigimpumu" ani yadugagaa, shreekrishnudu vendiyu.
నతనితో ని ట్లనియె.
Natanito ni tlaniye.
ఓకుంతీపుత్రుఁ డా! `నేనే యాయనంతుఁడను. 'నేనే విశ్వ
Okunteeputru daa! `nene yaayanantudanu. 'nene vishva
రూపుఁడ నని నీకుఁ దెలియునుగదా. సూర్యునిసంచారముచే
Roopuda nani neeku deliyunugadaa. sooryunisanchaaramuche
కళ, కాష్ఠ, ముహూర్తము, పగలు, రాత్రి, పక్షము, నెల,
Kala, kaashtha, muhoortamu, pagalu, raatri, pakshamu, nela,
ఋతువు, అయనము, సంవత్సరము అనుభేదములు గల యేకా
Rituvu, ayanamu, samvatsaramu anubhedamulu gala yekaa
లము ఏర్పడుచున్నదో అది 'నేనే. ఆక్టియనంతుఁడ నైన
Lamu erpaduchunnado adi 'nene. aaktiyanantuda naina
'నేను సకలరాక్షసులను సంహరించి భూభారము తగ్గించుటకై
'Nenu sakalaraakshasulanu samharinchi bhoobhaaramu tagginchutakai
భూలోకంబున వసుదేవునికులంబునఁ బుట్టితిని. నేనే అనంతుఁ అనంత వ్రతము
Bhoolokambuna vasudevunikulambuna buttitini. nene anantu ananta vratamu
$7
$7
డను; కృష్ణుఁడను; ఇంద్రుఁడను; విష్ణువను, శివుఁడను, బ్రహ్మను,
Danu; krishnudanu; indrudanu; vishnuvanu, shivudanu, brahmanu,
సూర్యుఁడను; ఆది శేషుఁడను; సర్వవ్యాప్తియైయుండు ఈశ్వరుఁ
Sooryudanu; aadi sheshudanu; sarvavyaaptiyaiyundu eeshvaru
డను. సకల ప్రపంచము నారూపమే, నేను గొప్పరూ పంబుగల
Danu. sakala prapanchamu naaroopame, nenu gopparoo pambugala
వాఁడను. సృష్టి స్థితిలయంబులకుఁ గారణభూతుఁడను, అనంత
Vaadanu. srishti sthitilayambulaku gaaranabhootudanu, ananta
పద్మ నాభుఁడను; నరసింహవామనావతారముల నే తినవాఁడను
Padma naabhudanu; narasimhavaamanaavataaramula ne tinavaadanu
నేనే. ముందే నమకము కలుగుటకుఁగానే నేను అర్జునునికి
Nene. munde namakamu kalugutakugaane nenu arjununiki
నావిశ్వరూపంబు చూపితిని. నేనే పరబ్రహ్మస్వరూపుండను.
Naavishvaroopambu choopitini. nene parabrahmasvaroopundanu.
నన్నే యోగులు ధ్యానింతురు. ఈ ప్రపంచమెల్ల నాస్వరూపమే.
Nanne yogulu dhyaaninturu. ee prapanchamella naasvaroopame.
నాకు అంతము లేదు. నాయందే పదునలుగురు మనువులును,
Naaku antamu ledu. naayande padunaluguru manuvulunu,
అష్టవసువులును, పన్నిద్దరు సూర్యులును, పదునొకండుగురు
Ashtavasuvulunu, panniddaru sooryulunu, padunokanduguru
రుద్రులును, సప్తఋషులును, సముద్రములును, పర్వతములును,
Rudrulunu, saptarishulunu, samudramulunu, parvatamulunu,
నదులును, వృక్షములును. నక్షత్రములు, దిక్కులు, భూమి,
Nadulunu, vrikshamulunu. nakshatramulu, dikkulu, bhoomi,
పాతాళము, భూర్భువరాదేలోకములును నున్నవి. ఓయుధిష్ఠిరా!
Paataalamu, bhoorbhuvaraadelokamulunu nunnavi. oyudhishthiraa!
యీ విషయమున నీకు సంశయమే నలదు. అన్నియు నేనే
Yee vishayamuna neeku samshayame naladu. anniyu nene
అని చెప్పెను.
Ani cheppenu.
ఆపలుకులు విని, ధర్మరాజు "ఆవ్రతము నాచరించిన
Aapalukulu vini, dharmaraaju "aavratamu naacharinchina
నేమి పుణ్యము ? ఏమిఫలము? దాని కేమి యివ్వళలయును?
Nemi punyamu ? emiphalamu? daani kemi yivvalalayunu?
ఏ దేవతను బూజింపవలయును. ఎవఁ డీవ్రతమును ముం దాచ
E devatanu boojimpavalayunu. eva deevratamunu mum daacha
రించెను? ఎట్లు మనుష్యలోకంబున వెల్లడియయ్యెను? ఈ సంగతి
Rinchenu? etlu manushyalokambuna velladiyayyenu? ee sangati
యెల్ల విస్తరించి చెప్పుము" అని యడుగఁగా, శ్రీకృష్ణుఁడు
Yella vistarinchi cheppumu" ani yadugagaa, shreekrishnudu
ధర్మ రాజునకు ని ట్లనెను.
Dharma raajunaku ni tlanenu.
పూర్వము కృతయుగంబున సుమంతుఁడనియొక బ్రాహణుఁ
Poorvamu kritayugambuna sumantudaniyoka braahanu
డుండెను. ఆతఁడు వసిష్ఠగో త్రమునఁ బుట్టినవాఁడు. అనిపుఁడు
Dundenu. aatadu vasishthago tramuna buttinavaadu. anipudu
చక్కనిరూపంబుగల భృగువంశంబునఁ బుట్టిన దీక్ష తీసుకన్యక
Chakkaniroopambugala bhriguvamshambuna buttina deeksha teesukanyaka
నొకదానిని విధి ప్రశాసముగాఁ బెండ్లియాడెను. కొంతకాలము
Nokadaanini vidhi prashaasamugaa bendliyaadenu. kontakaalamu
5-7 98
5-7 98
నకు చక్కని లక్షణములుగల శీల యను పేరుగల కన్యక
Naku chakkani lakshanamulugala sheela yanu perugala kanyaka
పుట్టెను. ఆచిన్న బిడ్డ చక్కనినడతగలదై తల్లియింట దినదిన
Puttenu. aachinna bidda chakkaninadatagaladai talliyinta dinadina
ప్రవర్ధమానమై యుండెను. ఆచిన్న బిడ్డకు తల్లి యగు దీక్ష జ్వర
Pravardhamaanamai yundenu. aachinna biddaku talli yagu deeksha jvara
ముచేఁ గష్టపడి, నానాటికిఁ జిక్కి నదీతీరంబున మృతినొంది
Muche gashtapadi, naanaatiki jikki nadeeteerambuna mritinondi
స్వర్గలోకంబునకుఁ బోయెను. తర్వాత సుమంతుఁడును అగ్ని
Svargalokambunaku boyenu. tarvaata sumantudunu agni
హోత్రాదికార్యములు లేకపోవునసు భీతిచేత చెడు స్వభావంబు
Hotraadikaaryamulu lekapovunasu bheeticheta chedu svabhaavambu
గలదియు, క్రూరురాలును, ఎల్లప్పుడు జగడములాడునది యునైన
Galadiyu, krooruraalunu, ellappudu jagadamulaadunadi yunaina
కర్కశయను పేరుగల కన్యను బెండ్లి చేసికొనెను. ఆశీలయన్న నో
Karkashayanu perugala kanyanu bendli chesikonenu. aasheelayanna no
తనతల్లి చనిపోవుటచేత నింటిషసులు చూచుటయందు శ
Tanatalli chanipovutacheta nintishasulu choochutayandu sha
శ్రద్ధ
Shraddha
గలదై, గోడలకు, స్తంభములకు, చిన్న గోడలకు, కడపలకు,
Galadai, godalaku, stambhamulaku, chinna godalaku, kadapalaku,
మొత్తలకుఁ బంచవన్నె ముగ్గులను బెట్టుచుఁ గమలములను
Mottalaku banchavanne muggulanu bettuchu gamalamulanu
స్వ స్తికములను వేయుచు దేవపూజలు చేయుచుండెను. తం తండ్రి
Sva stikamulanu veyuchu devapoojalu cheyuchundenu. tam tandri
యగు సుమంతుఁడును తనకూఁతునకు యాచనపుచిన్నెలు
Yagu sumantudunu tanakootunaku yaachanapuchinnelu
వచ్చుటను చూచి ఈకన్య నేవనికిస్తునని యాలోచన చేయుచుం
Vachchutanu choochi eekanya nevanikistunani yaalochana cheyuchum
డెను, అప్పుడు కౌండిన్యుఁ డను ఒక మహాముని సకలవిద్యలను
Denu, appudu kaundinyu danu oka mahaamuni sakalavidyalanu
జదివి గుర్వాజ్ఞను బొంది పెండ్లి చేసికొనుటకై వచ్చుచుండెను.
Jadivi gurvaajnyanu bondi pendli chesikonutakai vachchuchundenu.
సుమంతుఁడును తనకూఁతు నాయన కియ్యవలసినదని నిశ్చయిం
Sumantudunu tanakootu naayana kiyyavalasinadani nishchayim
చెను. అట్లు నిశ్చయించి, కౌండిన్యమహామునికిఁ దనకూఁతు
Chenu. atlu nishchayinchi, kaundinyamahaamuniki danakootu
నిచ్చి తన శాఖ ప్రకారము పెండ్లి చేసి, పెండ్లియయినతర్వాత,
Nichchi tana shaakha prakaaramu pendli chesi, pendliyayinatarvaata,
తన భార్యయగు కర్కశను బిలిచి "అల్లునికి బహుమతిగా సారె
Tana bhaaryayagu karkashanu bilichi "alluniki bahumatigaa saare
పెట్టి పంపవలయును, “ఏమియున్నది" యనియడుగఁగా, ఆకర్క
Petti pampavalayunu, “emiyunnadi" yaniyadugagaa, aakarka
యా బ్రాహ్మణుని మాట విని మిక్కిలి చిరాకుతో లోపలికి వచ్చి
Yaa braahmanuni maata vini mikkili chiraakuto lopaliki vachchi
తలుపు టంగున బిగించి, “పోపో" యని పలికెను. అంత నా
Talupu tanguna biginchi, “popo" yani palikenu. anta naa
సుమంతుఁడు మిగిలిన సత్తుపిండి నిచ్చి తనయల్లుని, కుమార్తెను
Sumantudu migilina sattupindi nichchi tanayalluni, kumaartenu
సాగనంపెను. యా.
Saaganampenu. yaa.
అనంత వ్రతము
Ananta vratamu
99
99
కౌండిన్యమునియు ఈశీలను బెండ్లియాడి యా క్రొత్త
Kaundinyamuniyu eesheelanu bendliyaadi yaa krotta
మా
Maa
పెండ్లికూఁతు రగుశీలను బిలిచికొని, యెద్దులబండి నెక్కి మెల్ల
Pendlikootu ragusheelanu bilichikoni, yeddulabandi nekki mella
మెల్లఁగాఁ బోవుచు, మధ్యాహ్న వేళకు ఒక కొలనికడఁ జేరి,
Mellagaa bovuchu, madhyaahna velaku oka kolanikada jeri,
మాధ్యాహ్నిక క్రియలుచేయుటకై కొలనికిఁ బోయెను, శీలయు
Maadhyaahnika kriyalucheyutakai kolaniki boyenu, sheelayu
నదీతీరమున నెఱ్ఱని పట్టువస్త్రంబులను గట్టుకొన్న వారలై చతుర్దశి
Nadeeteeramuna nerrani pattuvastrambulanu gattukonna vaaralai chaturdashi
నాఁడు వేఱు వేఱుగా భగవంతుని పూజనేయు చుండు స్త్రీలను
Naadu veru verugaa bhagavantuni poojaneyu chundu streelanu
జూచెను. మెల్లఁగా వారికడకు వచ్చి “యి దేమి
Joochenu. mellagaa vaarikadaku vachchi “yi demi
వ్రతము? దీని
Vratamu? deeni
పేరేమి? చెప్పుఁడు” అని స్త్రీల నడిగెను. వారును
Peremi? cheppudu” ani streela nadigenu. vaarunu
ఇదియనంత
Idiyananta
వ్రతమని చెప్పఁగా, శీల “నేరును జేసెదను. ఈ వ్రతము చేయు
Vratamani cheppagaa, sheela “nerunu jesedanu. ee vratamu cheyu
విధాన మెట్లు ఎచ్చట ఏ దేవునిఁ బూజింపవలయును? ఓపుణ్య
Vidhaana metlu echchata e devuni boojimpavalayunu? opunya
కాంతలారా! నా కీవృత్తాంతమంతయు నెఱిఁగింపుఁడు” అని
Kaantalaaraa! naa keevrittaantamantayu nerigimpudu” ani
యా స్త్రీలను మఱల నడిగెను. వారును "ఓశీలా! ఈ వ్రతము
Yaa streelanu marala nadigenu. vaarunu "osheelaa! ee vratamu
భాద్రపద శుద్ధ చతుర్దశినాఁ డాచరింపవలయును. ఆ దినంబున
Bhaadrapada shuddha chaturdashinaa daacharimpavalayunu. aa dinambuna
అనంతపద్మనాభస్వామిని నదీతీరంబునఁ బూజించి, ఆతనికథను
Anantapadmanaabhasvaamini nadeeteerambuna boojinchi, aatanikathanu
వినవలెను. పూజావిధానం బె ట్లనిన, నదియందు స్నానముచేసి
Vinavalenu. poojaavidhaanam be tlanina, nadiyandu snaanamuchesi
యిష్ట దేవతలకు నమస్కరించి, పరిశుద్ధములైన బట్టలను గట్టికొని,
Yishta devatalaku namaskarinchi, parishuddhamulaina battalanu gattikoni,
యొక పరిశుద్ధ ప్ర దేశమున గోమయముతో నలికించి, సర్వతో
Yoka parishuddha pra deshamuna gomayamuto nalikinchi, sarvato
భద్రమను పేరుగల మండలము చేయించి, దానినడుము దిమెలతో
Bhadramanu perugala mandalamu cheyinchi, daaninadumu dimelato
గూడిన యెనిమిది లేకులుగలపద్మమును నిర్మించి, దానిచుట్టును
Goodina yenimidi lekulugalapadmamunu nirminchi, daanichuttunu
తెల్ల బియ్యపుపిండితోను, పంచవన్నెముగ్గులతోను, ముగ్గులు
Tella biyyapupinditonu, panchavannemuggulatonu, muggulu
పెట్టించి, యామండలమునకుఁ గుడివైపునఁగలశము నుంచి దాని
Pettinchi, yaamandalamunaku gudivaipunagalashamu nunchi daani
నడుమ సర్వవ్యాపకుఁడయినట్టి యనంతపద్మనాభస్వామిని యివ్విధ
Naduma sarvavyaapakudayinatti yanantapadmanaabhasvaamini yivvidha
ముగా ధ్యానింపవలయును. శ్వేతద్వీపమునం దున్నట్టి యనం
Mugaa dhyaanimpavalayunu. shvetadveepamunam dunnatti yanam
తుని దర్భతోఁజేసి యేడుపడగలు పెట్టి, పచ్చనికన్ను లనుంచి,
Tuni darbhatojesi yedupadagalu petti, pachchanikannu lanunchi,
నాలుగు చేతులుంచి, నాలుగు చేతులలో కుడి వైపునందలి పై చేతి 100
Naalugu chetulunchi, naalugu chetulalo kudi vaipunandali pai cheti 100
R
R
శ్రీతరత్నాకరము
Shreetaratnaakaramu
యందు పద్మమును, క్రింది చేతియందు శంఖమును, ఎడమవైపు
Yandu padmamunu, krindi chetiyandu shankhamunu, edamavaipu
నందలి పై చేతియందు చక్రమును, క్రింది చేతియందు గదను
Nandali pai chetiyandu chakramunu, krindi chetiyandu gadanu
సున్నట్లుగా భావించి శుంభమునందును, మండలమునందును,
Sunnatlugaa bhaavinchi shumbhamunandunu, mandalamunandunu,
ప్రతిమయండును బూజింపవలయునని బ్రహ్మవేత్త లగువారు
Pratimayandunu boojimpavalayunani brahmavetta laguvaaru
పలుకుదురు. అట్లు అనంతపద్మనాభస్వామిని కుంభమండప
Palukuduru. atlu anantapadmanaabhasvaamini kumbhamandapa
ప్రతిమలం దావాహనము చేసి దివ్య పుష్పముల
Pratimalam daavaahanamu chesi divya pushpamula
చేతను, ధూపదీప
Chetanu, dhoopadeepa
ముల చేతను వేఱువేఱుగా పదునాలుగువిధములైన నైవేద్య
Mula chetanu veruverugaa padunaaluguvidhamulaina naivedya
ములు చేసి, యాయనంత పద్మ నాభ స్వామికలశమునకు ముందట
Mulu chesi, yaayananta padma naabha svaamikalashamunaku mundata
పదునాలుగుముళ్లు వేసిన గట్టి త్తతోరమును కుంకుమమండు
Padunaalugumullu vesina gatti ttatoramunu kunkumamandu
తడిపియుంచి, దానిని పూజించవలెను. అట్లు పూజించిన త ర్వాత
Tadipiyunchi, daanini poojinchavalenu. atlu poojinchina ta rvaata
నైదుపళ్ల గోధుమపిండితో బెల్లముగలిపిన యిరువదియెనిమిది
Naidupalla godhumapindito bellamugalipina yiruvadiyenimidi
యతిరసములను
Yatirasamulanu
జేసి, చేసినవానిలో సగము బ్రాహ్మణునికి వాయన
Jesi, chesinavaanilo sagamu braahmanuniki vaayana
మిచ్చి దక్కినసగమును దాసు దన యిష్ట బంధువులతోడ భుజింప
Michchi dakkinasagamunu daasu dana yishta bandhuvulatoda bhujimpa
వలసినది. ఈ వ్రతమునందు
Valasinadi. ee vratamunandu
ఈ వ్రతమునందు పూజాసామగ్రులన్నియుఁ
Ee vratamunandu poojaasaamagrulanniyu
బదు
Badu
నాలుగేసి యుండవలెను. ఇట్లు పూజనేసి, యనంతపద్మనాభ
Naalugesi yundavalenu. itlu poojanesi, yanantapadmanaabha
స్వామిని జక్కఁగా ప్రార్థించి, పిదప బ్రాహ్మణులకు భోజనంబిడి,
Svaamini jakkagaa praarthinchi, pidapa braahmanulaku bhojanambidi,
పిదప తానును సంతోషముతో భుజించి వ్రతము చేయవలెను.
Pidapa taanunu santoshamuto bhujinchi vratamu cheyavalenu.
ప్రతిసంవత్సరమునను ఈ వ్రతమును బ్రయత్నముతో చేసి ప్రతి
Pratisamvatsaramunanu ee vratamunu brayatnamuto chesi prati
యేట క్రొ త్తతోరమును కట్టుకొనవలసినది. పదునాలుగవసంవత్స
Yeta kro ttatoramunu kattukonavalasinadi. padunaalugavasamvatsa
రమున ఉద్యాపన చేయవలసినది” అని యాపుణ్య కొంతలు
Ramuna udyaapana cheyavalasinadi” ani yaapunya kontalu
చెప్పఁగా, బుద్ధిమంతురాలగుశీల వారిసాహాయ్యముచేత నా
Cheppagaa, buddhimanturaalagusheela vaarisaahaayyamucheta naa
వ్రతముసుచేసి,
Vratamusuchesi,
క్రొత్తతోరమును కట్టుకొని తాను దారిబ త్తె
Krottatoramunu kattukoni taanu daariba tte
మునకై తెచ్చిన సత్తుపిండిని బ్రాహ్మణునికి వాయనమిచ్చి,
Munakai techchina sattupindini braahmanuniki vaayanamichchi,
తానును భర్తతోడ భుజంచి పయనమై తనయాశ్రమంబునకుఁ అనంత వ్రతము
Taanunu bhartatoda bhujanchi payanamai tanayaashramambunaku ananta vratamu
al
al
101
101
బోయెను. ఆ క్షణముననె ఆయనంతుని ప్రసాదమున సప్లైశ్వర్య
Boyenu. aa kshanamunane aayanantuni prasaadamuna saplaishvarya
సంపదయుఁ గలిగేను. ఆమహర్షి యాశ్రమము కలిమిగలదై
Sampadayu galigenu. aamaharshi yaashramamu kalimigaladai
కాంతితోఁగూడి, యతిధిసత్కారములచే శోభిల్లుచు శాం
Kaantitogoodi, yatidhisatkaaramulache shobhilluchu shaam
మృగంబులతోఁ గూడుకొని ప్రకాశించుచుండెను. ఆశీలయు
Mrigambulato goodukoni prakaashinchuchundenu. aasheelayu
సకలభూషణములను ధరించినదై మేలిమినస్త్రమును గట్టినదై
Sakalabhooshanamulanu dharinchinadai meliminastramunu gattinadai
సావిత్రితో సమానురాలై యుండెను. ఆమెకలిమిని జూచి,
Saavitrito samaanuraalai yundenu. aamekalimini joochi,
బంధువులందఱు "ఆనంతపద్మనాభస్వామి యన్రు గ్రహముచే
Bandhuvulandaru "aanantapadmanaabhasvaami yanru grahamuche
నీవె కింతటి కలిమి వచ్చినది" యని సంతోషముతోఁ జెప్పుకొను
Neeve kintati kalimi vachchinadi" yani santoshamuto jeppukonu
చుండిరి. ఆవిధముగానీ వ్ర తంబుభూలోకంబున ప్రసిద్ధిఁ గాంచెను.
Chundiri. aavidhamugaanee vra tambubhoolokambuna prasiddhi gaanchenu.
తర్వాత నొక్క నాఁడు దుష్టబుద్ధి యగు కౌండిన్యుఁడు
Tarvaata nokka naadu dushtabuddhi yagu kaundinyudu
శీల చేతఁగట్టుకొనియున్న తోరమును జూచి, "ఓసీ! శీలా !
Sheela chetagattukoniyunna toramunu joochi, "osee! sheelaa !
యిదియేమి త్రాడు? ఎవరిని వశపఱచుకొనుటకై కట్టుకొన్నావు?
Yidiyemi traadu? evarini vashaparachukonutakai kattukonnaavu?
నన్నా? లేక మఱియెవనినైననా? వా స్తవము చెప్పుము” అని
Nannaa? leka mariyevaninainanaa? vaa stavamu cheppumu” ani
శీల నడుగఁగా, “అనంతపద్మనాభస్వామిని ధరించితిని. ఆయనంత
Sheela nadugagaa, “anantapadmanaabhasvaamini dharinchitini. aayananta
పద్మనాభుని దయవలననే మనకు ధనధాన్యములు మొదలగు
Padmanaabhuni dayavalanane manaku dhanadhaanyamulu modalagu
సకలసంపదలు గలిగెను. ఈతోరమును కట్టుకొన్న వారికి సకల
Sakalasampadalu galigenu. eetoramunu kattukonna vaariki sakala
సంపదలు గలుగును గనుక నేనును గట్టుకొంటి నని చెప్పఁగా, ఆ
Sampadalu galugunu ganuka nenunu gattukonti nani cheppagaa, aa
కౌండిన్యుఁ డామాటవిని అనంతుఁడని యొక్కఁడు గలఁడా,
Kaundinyu daamaatavini anantudani yokkadu galadaa,
యని యాశీలను కోపముతో ధిక్కరించి, యాతోరమును త్రెంపి
Yani yaasheelanu kopamuto dhikkarinchi, yaatoramunu trempi
ధగధగమండుచున్న నిప్పులోఁబడవైచెను. శీల హాహాకారము
Dhagadhagamanduchunna nippulobadavaichenu. sheela haahaakaaramu
చేయుచుఁ బరుగెత్తి యాతోరమును ఎత్తి పాలలో వేసెను.
Cheyuchu barugetti yaatoramunu etti paalalo vesenu.
ఆకౌండిన్యుని దుష్టకర్మ ఫలముచేత నాతనిసంపదయెల్ల నానాఁటికీ
Aakaundinyuni dushtakarma phalamucheta naatanisampadayella naanaatikee
నశించెను. ఆతనిపళులను దొంగలు తోలుకొనిపోయిరి. ఇల్లు
Nashinchenu. aatanipalulanu dongalu tolukonipoyiri. illu
కాలిపోయెను, అతఁ దెచ్చ బచ్చటఁ బెట్టినవస్తు వచ్చటచ్చటనే 102
Kaalipoyenu, ata dechcha bachchata bettinavastu vachchatachchatane 102
మాయమైపోయెను, బంధువులు నిత్యము కలహింపఁ దొడఁగిరి.
Maayamaipoyenu, bandhuvulu nityamu kalahimpa dodagiri.
ఇరుగుపొరుగువారు మాటలాడుట విడిచి పెట్టిరి. ఇంట దారి
Iruguporuguvaaru maatalaaduta vidichi pettiri. inta daari
ద్ర్యము తట్టుముట్టాడఁ దొడఁగెను, ఒకరైనను లక్ష్యపెట్టి
Dryamu tattumuttaada dodagenu, okarainanu lakshyapetti
యతనితో మాటాడుట మానిరి. అంతట కౌండిన్యుఁడు మిక్కిలి.
Yatanito maataaduta maaniri. antata kaundinyudu mikkili.
విచారము నొంది, యడవికిఁ బోయి, అనంతునే మనసునందు
Vichaaramu nondi, yadaviki boyi, anantune manasunandu
చింతించుచు, "ఆయనంతుని నే చెప్పుడు చూతును? అతనినిఁ
Chintinchuchu, "aayanantuni ne cheppudu chootunu? atanini
జూచువఱకు నాకేమియు నక్కఱలేదు.” అని ప్రతిజ్ఞ చేసి,.
Joochuvaraku naakemiyu nakkaraledu.” ani pratijnya chesi,.
యాహారమును నిద్రను విడిచి కఠినమైన బ్రహ్మచర్య వ్రతంబు
Yaahaaramunu nidranu vidichi kathinamaina brahmacharya vratambu
పూని, విచారముతోఁ గూడి నిర్మానుష్యమైన యడవిలోఁ
Pooni, vichaaramuto goodi nirmaanushyamaina yadavilo
బ్రయాణమై పోవుచుండెను. అట్లు పోవునప్పుడు ఒక మామిడి
Brayaanamai povuchundenu. atlu povunappudu oka maamidi
చెట్టును జూచెను. ఆచెట్టు పూవులు పూచీ పండ్లు కాయలు.
Chettunu joochenu. aachettu poovulu poochee pandlu kaayalu.
గలదైయున్నను, ఒకపక్షి
Galadaiyunnanu, okapakshi
గాని, ఒక
Gaani, oka
పురుగుగాని వాలకయుం
Purugugaani vaalakayum
ఒకపక్షిగాని,
Okapakshigaani,
డెను. అట్టిచెట్టునుజూచి, “ఓవృక్షములలో గొప్పదానా! నీవనం.
Denu. attichettunujoochi, “ovrikshamulalo goppadaanaa! neevanam.
తుని జూచితివా" అని యడుగఁగా, అది “నే సతఁ డెవ్వఁడో
Tuni joochitivaa" ani yadugagaa, adi “ne sata devvado
యెఱుఁగ”నని చెప్పెను. తర్వాత బ్రాహ్మణుండు మఱికొంత
Yeruga”nani cheppenu. tarvaata braahmanundu marikonta
దూరముపోయి, యచ్చట మోఁ కాలియంత యెత్తుగడ్డిలో
Dooramupoyi, yachchata mo kaaliyanta yettugaddilo
నీలిచియున్నను ఆగడ్డి నిదినక యీతట్టున కాతట్టునకు తిరుగుచున్న
Neelichiyunnanu aagaddi nidinaka yeetattuna kaatattunaku tiruguchunna
ఆవును, దానిదూడను జూచి, "మీ రనంతునిఁ జూచితిరా”
Aavunu, daanidoodanu joochi, "mee ranantuni joochitiraa”
యనియడుగఁగా, అది మాకుఁ దెలియడనేను, మఱి కొంత
Yaniyadugagaa, adi maaku deliyadanenu, mari konta
esme
esme
దవ్వేఁగి, పచ్చికగలబీడులో నిలఁబడియున్న యొక్క యెద్దును,
Davvegi, pachchikagalabeedulo nilabadiyunna yokka yeddunu,
పిదప తామరపువ్వులు కలువలును, తుమ్మెదలను, హంసలను,
Pidapa taamarapuvvulu kaluvalunu, tummedalanu, hamsalanu,
చక్రవాకపులను, నీరుకోళ్లను, కొంగలును గలిగి శోభాయ
Chakravaakapulanu, neerukollanu, kongalunu galigi shobhaaya
మానములై యొక్క దానినుండి మటొక్కదానికిఁ బొఱలు.
Maanamulai yokka daaninundi matokkadaaniki boralu.
చున్న నీటితో ఁ గూడిన రెండుకొలకులును, వానికి
Chunna neetito goodina rendukolakulunu, vaaniki
వెనుక నొక
Venuka noka
గాడిదెను ఒక ఏనుఁగును జూచి, చూచినవారినెల్ల “మీరనం అనంత వ్రతము
Gaadidenu oka enugunu joochi, choochinavaarinella “meeranam ananta vratamu
103
103
తునిఁ జూచితిరా ! మీరనంతునిఁజూచితిరా” యని యడుగు చు
Tuni joochitiraa ! meeranantunijoochitiraa” yani yadugu chu
బోయెనుకాని, అవియన్నియు “మేము చూడలేదు. మేము
Boyenukaani, aviyanniyu “memu choodaledu. memu
చూడలే” దనియే ప్రత్యుత్తరమిచ్చుచుఁ బోయినవి. అంతట
Choodale” daniye pratyuttaramichchuchu boyinavi. antata
బ్రాహ్మణుఁడు మిక్కిలి యలసి, యుస్సురని నిట్టూర్పువిడిచి యొక
Braahmanudu mikkili yalasi, yussurani nittoorpuvidichi yoka
చోటఁ గూర్చుండెను. అప్పు డనంతపద్మనాభుఁ డాభూదేవుని
Chota goorchundenu. appu danantapadmanaabhu daabhoodevuni
యందు మిక్కిలి జాలిగొని యొక ముసలి బ్రాహ్మణునిరూపముతో
Yandu mikkili jaaligoni yoka musali braahmanuniroopamuto
వచ్చి నిలఁబడి, “యో బ్రాహ్మణో త్తమా! ఇటురము. 'నేను నీకనం
Vachchi nilabadi, “yo braahmano ttamaa! ituramu. 'nenu neekanam
తునిఁ జూపెదను.” అనిచెప్పి యాతనికుడి చేయిపట్టుకొనిపోయి.
Tuni joopedanu.” anicheppi yaatanikudi cheyipattukonipoyi.
యప్సర, స్త్రీలతోఁగూడిన తనపురంబును జూపించి, యందు శంఖ
Yapsara, streelatogoodina tanapurambunu joopinchi, yandu shankha
చక్రములను ధరించి, గగుడునినెక్కి కూర్చుండియున్నను, ఎని
Chakramulanu dharinchi, gaguduninekki koorchundiyunnanu, eni
మిదివిధంబులైన యైశ్వర్యములచే వెలయుచు సర్వాంతర్యా
Midividhambulaina yaishvaryamulache velayuchu sarvaantaryaa
మియునై యున్న యనంతపద్మనాభస్వామి రూపుండైన తన్నుఁ
Miyunai yunna yanantapadmanaabhasvaami roopundaina tannu
జూపెను. ఆకౌండిన్యుఁ డాయనంతునిఁ జూచి యెక్కువ యా
Joopenu. aakaundinyu daayanantuni joochi yekkuva yaa
సంపమునొంది యివ్విధంబున స్తోత్ర ముచేసెను. “ఓవైకుంఠ
Sampamunondi yivvidhambuna stotra muchesenu. “ovaikuntha
వాసా! శ్రీవత్సలాంఛనా ! నీకుఁ బలుమారు మ్రొక్కెదను. ఓ
Vaasaa! shreevatsalaanchhanaa ! neeku balumaaru mrokkedanu. o
గోవిందా! ఓ జనార్దనా! ఓనారాయణా! ఓయజ్ఞపురుషా! సుజన
Govindaa! o janaardanaa! onaaraayanaa! oyajnyapurushaa! sujana
సంరక్షకా! తమ నామస్మరణమువలన నాపాపములన్నియు నశిం
Samrakshakaa! tama naamasmaranamuvalana naapaapamulanniyu nashim
చునుగాక. ప్రళయములనెడు బడబాగ్నులుగలిగి, మోహము
Chunugaaka. pralayamulanedu badabaagnulugaligi, mohamu
లనెడి పెక్కు దీవులు గలిగియున్న సంసారసముద్రమునకు తెప్పవై
Lanedi pekku deevulu galigiyunna samsaarasamudramunaku teppavai
భక్తులను దరి
Bhaktulanu dari
చేర్చునట్టివాఁడవును, భూమిని, దిశలను, పై క్రింది
Cherchunattivaadavunu, bhoomini, dishalanu, pai krindi
లోకములను వాని ప్రమాణానుసారముగా బ్రహ్మరూపమెత్తి
Lokamulanu vaani pramaanaanusaaramugaa brahmaroopametti
సృజింపుచు, విష్ణురూపమునెత్తి తాను సృజించినభూతములను
Srijimpuchu, vishnuroopamunetti taanu srijinchinabhootamulanu
గాపొడుచు, రుద్రరూపమెత్తి వానినెల్ల లయింపఁజేయుచు నివ్వి
Gaapoduchu, rudraroopametti vaaninella layimpajeyuchu nivvi
ధంబునఁ ద్రిమూర్తిస్వరూపుఁడవైయున్న నీకు నమస్కారము. 101
Dhambuna drimoortisvaroopudavaiyunna neeku namaskaaramu. 101
నేనుపాపుఁడను. పాపపుఁబసులు చేయువాఁడను. పాపపు బుట్టుక '
Nenupaapudanu. paapapubasulu cheyuvaadanu. paapapu buttuka '
గలవాఁడను. శరణుచొచ్చినవారిని గాపాడునట్టి యోపుండరీ
Galavaadanu. sharanuchochchinavaarini gaapaadunatti yopundaree
కాడా! నన్ను రక్షింపుము. ఈదినమున నాజన్మము సార్థక
Kaadaa! nannu rakshimpumu. eedinamuna naajanmamu saarthaka
మయ్యెను. కావుననే నామనస్సు నీపాదములందు కమలమందు
Mayyenu. kaavunane naamanassu neepaadamulandu kamalamandu
తుమైన చేరియున్నట్లు చేరియున్నది. ఓదేవా! నేనిఁక మిమైన్నటి
Tumaina cheriyunnatlu cheriyunnadi. odevaa! nenika mimainnati
కిని మరువను.” అని యివ్విధంబున భగవంతుని స్తోత్రము
Kini maruvanu.” ani yivvidhambuna bhagavantuni stotramu
చేయఁగా, భగవంతుఁడు సంతుష్టుఁడై యా బ్రాహ్మణునికి ఇహ
Cheyagaa, bhagavantudu santushtudai yaa braahmanuniki iha
లోకమున సంపదను, ధర్మబుద్ధిని, పరమున శాశ్వతమైన మోక్షు
Lokamuna sampadanu, dharmabuddhini, paramuna shaashvatamaina mokshu
మును అను ఈమూఁడువరంబుల నొసఁగెను. ఆ బ్రాహ్మణుఁడు
Munu anu eemooduvarambula nosagenu. aa braahmanudu
తానావరంబులను బొంది, “యోమహాత్మా ! నేను దారిలో
Taanaavarambulanu bondi, “yomahaatmaa ! nenu daarilo
చూచిన మామిడిచెట్టేమిటిది? యాఆవు ఏది?
Choochina maamidichettemitidi? yaaaavu edi?
ఆయె దేవీ? ఆకొలఁకు
Aaye devee? aakolaku
లేవి? ఆగాడిదఏది? ఆయేనుఁ గేది! ఆముసలి
Levi? aagaadidaedi? aayenu gedi! aamusali
బ్రాహ్మణుఁ డెవ్వఁడు?
Braahmanu devvadu?
ఓ కేశవా! వానిసంగతియేమి చెప్పుకో" డని యడిగెను.
O keshavaa! vaanisangatiyemi cheppuko" dani yadigenu.
“ఓ బ్రాహ్మణా! పూర్వజన్మమున ఒక బ్రాహ్మణుఁడు గొప్ప
“O braahmanaa! poorvajanmamuna oka braahmanudu goppa
విద్వాంసుఁడయ్యు శిష్యులకు విద్య చెప్పక గర్వించియుండెను.
Vidvaamsudayyu shishyulaku vidya cheppaka garvinchiyundenu.
గనుక, ఆతఁడడవిలో నెవరికి సుపయోగపడని యట్టి మామిడి
Ganuka, aatadadavilo nevariki supayogapadani yatti maamidi
చెట్టుగాఁ బుట్టినాఁడు. జన్మాంతరమున నొకధనికుఁడు విపులకు
Chettugaa buttinaadu. janmaantaramuna nokadhanikudu vipulaku
ఎన్నఁడుమర్యాద నేసియన్నము పెట్టినవాఁడు గాఁడుగసుక, గడ్డిలో
Ennadumaryaada nesiyannamu pettinavaadu gaadugasuka, gaddilo
నిలుచున్నను ఆగడ్డిని తినుటకు నోకాడని యొక ఆవుగా బుట్టి
Niluchunnanu aagaddini tinutaku nokaadani yoka aavugaa butti
నాఁడు. తొల్లి చవిటిచేనిని
Naadu. tolli chavitichenini
బ్రాహ్మణులకు దానము చేసినయొక రాజు
Braahmanulaku daanamu chesinayoka raaju
వృషభమైపుట్టి తిరుగుచున్నాఁడు. ఆకొలఁకులు రెండును ధరా
Vrishabhamaiputti tiruguchunnaadu. aakolakulu rendunu dharaa
ధర్మములు, పరనింద
Dharmamulu, paraninda
చేసినవాఁ డా గాడిద. పెద్దలుంచిన ధర్మపు
Chesinavaa daa gaadida. peddalunchina dharmapu
సొత్తును అమ్మినవాఁ డాయేనుగు. నీకుఁ బడుగుగాఁ గనబడిన
Sottunu amminavaa daayenugu. neeku badugugaa ganabadina
బ్రాహ్మణుఁడు అనంతపద్మనాభస్వామినైననేనే. ఓద్విజోత్తమా!
Braahmanudu anantapadmanaabhasvaaminainanene. odvijottamaa!
నీ ప్రశ్నల
Nee prashnala
కెల్ల ను తరమిచ్చితిని. నీవును ఈ వ్రతంబును పదునాలు
Kella nu taramichchitini. neevunu ee vratambunu padunaalu
నీ
Nee
చ ఆనంత వ్రతము
Cha aananta vratamu
105
105
గేండ్లు చేయుము. అటుపిమ్మట నేను నక్షత్రస్థానము నొసఁగెదను.
Gendlu cheyumu. atupimmata nenu nakshatrasthaanamu nosagedanu.
నీవీలోకంబున సకలసుఖంబులు ననుభ వింతువుగాక" అని యనం
Neeveelokambuna sakalasukhambulu nanubha vintuvugaaka" ani yanam
తుఁడు వరంబోసంగి, యచ్చటనే యంతర్ధాన మొందెను. తర్వాత
Tudu varambosangi, yachchatane yantardhaana mondenu. tarvaata
కౌండిన్యుఁ డింటికివచ్చి, యు త్తమమైనయనంత వ్రత మాచరించి,
Kaundinyu dintikivachchi, yu ttamamainayananta vrata maacharinchi,
యిహలోకంబున సకలసుఖంబుల ననుభవించి, వరంబున నక్షత,
Yihalokambuna sakalasukhambula nanubhavinchi, varambuna nakshata,
స్థానమును సకుటుంబముగాఁ బొంది, కల్పాంతరస్థాయి యిప్ప
Sthaanamunu sakutumbamugaa bondi, kalpaantarasthaayi yippa
టికిని నక్షత్ర మండలమునందుఁ గనఁబడు చున్నాడు. శుధర్మ
Tikini nakshatra mandalamunandu ganabadu chunnaadu. shudharma
నందనా! తొల్లియగస్త్యుఁ డీ వ్రతంబునావరించి, మనుష్యలోకం
Nandanaa! tolliyagastyu dee vratambunaavarinchi, manushyalokam
బున వ్యాపింపఁజేసెను. సగరుఁడు, భరతుఁడు, దిలీపుఁడు, హరి
Buna vyaapimpajesenu. sagarudu, bharatudu, dileepudu, hari
శ్చంద్రమహారాజు, జనకమహారాజును.. 'మఱియు ననేకులు
Shchandramahaaraaju, janakamahaaraajunu.. 'mariyu nanekulu
రాజులు ఈ వ్రతం బాచరించి రాజ్యంబు
Raajulu ee vratam baacharinchi raajyambu
ననుభవించి, స్వర్గలోకంబు
Nanubhavinchi, svargalokambu
నొందిరి. ఓధర్మనందనా! సకలజనులను కష్టములనుండి తొలఁ
Nondiri. odharmanandanaa! sakalajanulanu kashtamulanundi tola
గించి కాపాడునట్టి యు తమవ్రతంబును నీ కెఱిఁగించితిని. నీవురు
Ginchi kaapaadunatti yu tamavratambunu nee keriginchitini. neevuru
ఈ వ్రతంబు నాచరించితివేని, నీకష్టములు తొలఁగును, ఎవరీ
Ee vratambu naacharinchitiveni, neekashtamulu tolagunu, evaree
కథను చదువుచున్నారో, ఎవరు వినుచున్నారో, వారీలోకంబున
Kathanu chaduvuchunnaaro, evaru vinuchunnaaro, vaareelokambuna
సప్లైశ్వర్య సంపద ననుభవించి సకలపాపములఁ బాసినవార లై
Saplaishvarya sampada nanubhavinchi sakalapaapamula baasinavaara lai
పరంబున నుత్తమగతిని బొందుదురు.
Parambuna nuttamagatini bonduduru.
శ్రీ భవిష్యోత్తరపురాణంబున అనంత
Shree bhavishyottarapuraanambuna ananta
వ్రతకథ సంపూర్ణము .
Vratakatha sampoornamu .
వినాయకవ్రతము జూడుఁడు.
Vinaayakavratamu joodudu.
అని సంకల్పముచేసి, కలశపూజ, గణాధిపతిపూజ, అనంతపద్మనాభస్వామి ప్రాణప్రతిష్ఠ చేయవలయును. ఇది వినాయక వ్రతమునఁ జూచి యెఱుఁగవలయును.
Ani sankalpamuchesi, kalashapooja, ganaadhipatipooja, anantapadmanaabhasvaami praanapratishtha cheyavalayunu. idi vinaayaka vratamuna joochi yerugavalayunu.
Editions differ in some words, and online copies can contain typing errors. If your family's book or your guru reads differently, please follow them. The easy-to-read version was written for this site to help you follow along; it is not word for word.
Text from the 1955 book వ్రతరత్నాకరము on Telugu Wikisource, where it is marked as public domain in India. The notes are in Telugu, as in the book.