కనకధారాస్తవముకనకధారాస్తవముఇది శ్రీఆదిశంకరులచే విరచితము. ఆయన ఒక పేదరాలి ఇంటికి బిక్షకై వెడలినపుడు ఆమె వద్ద ఆ సమయమున ఏమియు లేకపోవుట వలన జగద్గురువును రిక్త హస్తములతో పంపుటకు మనస్కరించక ఒక ఉసిరికాయను భక్తితో బిక్షాపాత్రలో ఉంచెను. ఆచార్యులు ఆమె పరిస్థితిని దివ్యదృష్టితో గమనించి ఆమె పేదరికమును తొలగించుటకు లక్ష్మీదేవిని స్తుతిస్తూ కనకధారాస్తవము పఠించినారు. అంతట లక్ష్మీదేవి సాక్షాత్కరించి బంగారు ఉసిరికాయలను కురిపించి ఆమె పేదరికమును పోగొట్టినది."తమకు అవసరమైన ధనమింత" అని శ్రీ అమ్మవారితో చెప్పుకొని ఈ స్తోత్రమును ఉదయ, మధ్యాహ్న, సాయం సంధ్యలలో - అనఁగా దినమునకు మొత్తము మూడు సారులు - అట్లు 40 రోజుల పాటు ఎడతెగక అమ్మవారి ఎదుట కూర్చుండి చదివినచో అవసరమైనంత ధనము తప్పక లభించునని అనుభవజ్ఞులైన పెద్దలు చెప్పియున్నారు. అట్లే దీనిని జీవితాంతము పారాయణ చేయువారి కుటుంబములు కుబేర సమానములై వర్ధిల్లును.పారాయణ పద్ధతి : కుల, మత, వర్గ, వయో, లింగాది విచక్షణ లేకుండా ఎవరైనను దీనిని పారాయణ చేయవచ్చును. కాని నియమములను తప్పనిసరిగా పాటింపవలెను.దేవాలయములో గాని, నివాస గృహమునందున్న పూజామందిరములో గాని పారాయణ చేయవలెను. ఇతర ప్రదేశములు నిషిద్ధము. ప్రాతస్ (ప్రొద్దున) సమయములో నైతే పారాయణ చేయుటకు ముందు ఏమియు తినరాదు. కాని ద్రవ పదార్థములేవి యైనను తీసికొనవచ్చును. శుచిగా స్నానము చేసి, శుభ్రమైన సాంప్రదాయిక వస్త్రములను ధరించి, తిలక ధారణ (బొట్టు పెట్టుకొనుట) చేయవలెను. తరువాత అమ్మవారి వద్ద ఉన్న నిర్మాల్యమును (ముందటి రోజున చేసిన పూజకు సంబంధించిన పూలు మొ॥) తొలగించి రెండు వత్తులతో దీపమును మఱియు రెండు సాంబ్రాణి వత్తులతో ధూపమును పెట్టవలెను. తొలుత ఇలవేల్పునకు పూజ, లేదా స్తోత్రము చేసి ఈ స్తోత్రపారాయణ మొదలుపెట్టవలెను.పైన పేర్కొన్నది ఉత్తమ పద్ధతి. తమ గోత్రనామములు చెప్పించి, ఇతరుల చేత తమ సమక్షమునందు చదివించి వినుట మధ్యమము. పురోహితులకు కొంత ధనము చెల్లించి, తమకు బదులుగా వారి చేత పారాయణ చేయించి, ఆ తీర్థము పుచ్చుకొనుట అధమము. ఏ పద్ధతిలో నైనను యజమానులకు ఇచ్చట చెప్పిన నియమములు వర్తించును.ఆత్మస్తుతి, పరనింద, అశ్లీల పరుష భాషణమును మఱియు కామక్రోధాదులను విడిచి పారాయణ చేయవలెను. మనసులో నైనను చదువుకొనవచ్చును. బిగ్గరగా నైనను చదువుకొనవచ్చును. కాని పారాయణ మధ్యలో ఇతరములైన లౌకిక వ్యవహారములను నడుపరాదు. ఈ పారాయణ చేయుచున్న రోజులలో మాంసాహారమును వండుటయు, తినుటయు పనికిరావు. మైల వంటివి వచ్చినప్పుడు పారాయణ మానవలెను. అట్టియెడల అది పారాయణ భంగమని భావింప నక్కఱలేదు. ప్రాణాయామము, కేశవ నామములు, సంస్కృత భాషలో దేశకాలాదుల స్తుతి, సంకల్పము మొదలైనవి ఏవియు ఈ పారాయణకు తప్పనిసరి కావు. బ్రహ్మచర్యాది నియమములు కూడ ఆవశ్యకము కావు. ఆసక్తి యున్నచో తెలుఁగు తాత్పర్యమును తెలిసికొనవచ్చును గాని అది పారాయణ కావశ్యకము కాదు.
KanakadhaaraastavamuKanakadhaaraastavamuIdi shreeaadishankarulache virachitamu. aayana oka pedaraali intiki bikshakai vedalinapudu aame vadda aa samayamuna emiyu lekapovuta valana jagadguruvunu rikta hastamulato pamputaku manaskarinchaka oka usirikaayanu bhaktito bikshaapaatralo unchenu. aachaaryulu aame paristhitini divyadrishtito gamaninchi aame pedarikamunu tolaginchutaku lakshmeedevini stutistoo kanakadhaaraastavamu pathinchinaaru. antata lakshmeedevi saakshaatkarinchi bangaaru usirikaayalanu kuripinchi aame pedarikamunu pogottinadi."Tamaku avasaramaina dhanaminta" ani shree ammavaarito cheppukoni ee stotramunu udaya, madhyaahna, saayam sandhyalalo - anagaa dinamunaku mottamu moodu saarulu - atlu 40 rojula paatu edategaka ammavaari eduta koorchundi chadivinacho avasaramainanta dhanamu tappaka labhinchunani anubhavajnyulaina peddalu cheppiyunnaaru. atle deenini jeevitaantamu paaraayana cheyuvaari kutumbamulu kubera samaanamulai vardhillunu.Paaraayana paddhati : kula, mata, varga, vayo, lingaadi vichakshana lekundaa evarainanu deenini paaraayana cheyavachchunu. kaani niyamamulanu tappanisarigaa paatimpavalenu.Devaalayamulo gaani, nivaasa grihamunandunna poojaamandiramulo gaani paaraayana cheyavalenu. itara pradeshamulu nishiddhamu. praatas (prodduna) samayamulo naite paaraayana cheyutaku mundu emiyu tinaraadu. kaani drava padaarthamulevi yainanu teesikonavachchunu. shuchigaa snaanamu chesi, shubhramaina saampradaayika vastramulanu dharinchi, tilaka dhaarana (bottu pettukonuta) cheyavalenu. taruvaata ammavaari vadda unna nirmaalyamunu (mundati rojuna chesina poojaku sambandhinchina poolu mo॥) tolaginchi rendu vattulato deepamunu mariyu rendu saambraani vattulato dhoopamunu pettavalenu. toluta ilavelpunaku pooja, ledaa stotramu chesi ee stotrapaaraayana modalupettavalenu.Paina perkonnadi uttama paddhati. tama gotranaamamulu cheppinchi, itarula cheta tama samakshamunandu chadivinchi vinuta madhyamamu. purohitulaku konta dhanamu chellinchi, tamaku badulugaa vaari cheta paaraayana cheyinchi, aa teerthamu puchchukonuta adhamamu. e paddhatilo nainanu yajamaanulaku ichchata cheppina niyamamulu vartinchunu.Aatmastuti, paraninda, ashleela parusha bhaashanamunu mariyu kaamakrodhaadulanu vidichi paaraayana cheyavalenu. manasulo nainanu chaduvukonavachchunu. biggaragaa nainanu chaduvukonavachchunu. kaani paaraayana madhyalo itaramulaina laukika vyavahaaramulanu naduparaadu. ee paaraayana cheyuchunna rojulalo maamsaahaaramunu vandutayu, tinutayu panikiraavu. maila vantivi vachchinappudu paaraayana maanavalenu. attiyedala adi paaraayana bhangamani bhaavimpa nakkaraledu. praanaayaamamu, keshava naamamulu, samskrita bhaashalo deshakaalaadula stuti, sankalpamu modalainavi eviyu ee paaraayanaku tappanisari kaavu. brahmacharyaadi niyamamulu kooda aavashyakamu kaavu. aasakti yunnacho telugu taatparyamunu telisikonavachchunu gaani adi paaraayana kaavashyakamu kaadu.
कनकधारास्तवमुकनकधारास्तवमुइदि श्रीआदिशंकरुलचे विरचितमु. आयन ओक पेदरालि इंटिकि बिक्षकै वेडलिनपुडु आमे वद्द आ समयमुन एमियु लेकपोवुट वलन जगद्गुरुवुनु रिक्त हस्तमुलतो पंपुटकु मनस्करिंचक ओक उसिरिकायनु भक्तितो बिक्षापात्रलो उंचेनु. आचार्युलु आमे परिस्थितिनि दिव्यदृष्टितो गमनिंचि आमे पेदरिकमुनु तोलगिंचुटकु लक्ष्मीदेविनि स्तुतिस्तू कनकधारास्तवमु पठिंचिनारु. अंतट लक्ष्मीदेवि साक्षात्करिंचि बंगारु उसिरिकायलनु कुरिपिंचि आमे पेदरिकमुनु पोगोट्टिनदि."तमकु अवसरमैन धनमिंत" अनि श्री अम्मवारितो चेप्पुकोनि ई स्तोत्रमुनु उदय, मध्याह्न, सायं संध्यललो - अनँगा दिनमुनकु मोत्तमु मूडु सारुलु - अट्लु 40 रोजुल पाटु एडतेगक अम्मवारि एदुट कूर्चुंडि चदिविनचो अवसरमैनंत धनमु तप्पक लभिंचुननि अनुभवज्ञुलैन पेद्दलु चेप्पियुन्नारु. अट्ले दीनिनि जीवितांतमु पारायण चेयुवारि कुटुंबमुलु कुबेर समानमुलै वर्धिल्लुनु.पारायण पद्धति : कुल, मत, वर्ग, वयो, लिंगादि विचक्षण लेकुंडा एवरैननु दीनिनि पारायण चेयवच्चुनु. कानि नियममुलनु तप्पनिसरिगा पाटिंपवलेनु.देवालयमुलो गानि, निवास गृहमुनंदुन्न पूजामंदिरमुलो गानि पारायण चेयवलेनु. इतर प्रदेशमुलु निषिद्धमु. प्रातस् (प्रोद्दुन) समयमुलो नैते पारायण चेयुटकु मुंदु एमियु तिनरादु. कानि द्रव पदार्थमुलेवि यैननु तीसिकोनवच्चुनु. शुचिगा स्नानमु चेसि, शुभ्रमैन सांप्रदायिक वस्त्रमुलनु धरिंचि, तिलक धारण (बोट्टु पेट्टुकोनुट) चेयवलेनु. तरुवात अम्मवारि वद्द उन्न निर्माल्यमुनु (मुंदटि रोजुन चेसिन पूजकु संबंधिंचिन पूलु मो॥) तोलगिंचि रेंडु वत्तुलतो दीपमुनु मऱियु रेंडु सांब्राणि वत्तुलतो धूपमुनु पेट्टवलेनु. तोलुत इलवेल्पुनकु पूज, लेदा स्तोत्रमु चेसि ई स्तोत्रपारायण मोदलुपेट्टवलेनु.पैन पेर्कोन्नदि उत्तम पद्धति. तम गोत्रनाममुलु चेप्पिंचि, इतरुल चेत तम समक्षमुनंदु चदिविंचि विनुट मध्यममु. पुरोहितुलकु कोंत धनमु चेल्लिंचि, तमकु बदुलुगा वारि चेत पारायण चेयिंचि, आ तीर्थमु पुच्चुकोनुट अधममु. ए पद्धतिलो नैननु यजमानुलकु इच्चट चेप्पिन नियममुलु वर्तिंचुनु.आत्मस्तुति, परनिंद, अश्लील परुष भाषणमुनु मऱियु कामक्रोधादुलनु विडिचि पारायण चेयवलेनु. मनसुलो नैननु चदुवुकोनवच्चुनु. बिग्गरगा नैननु चदुवुकोनवच्चुनु. कानि पारायण मध्यलो इतरमुलैन लौकिक व्यवहारमुलनु नडुपरादु. ई पारायण चेयुचुन्न रोजुललो मांसाहारमुनु वंडुटयु, तिनुटयु पनिकिरावु. मैल वंटिवि वच्चिनप्पुडु पारायण मानवलेनु. अट्टियेडल अदि पारायण भंगमनि भाविंप नक्कऱलेदु. प्राणायाममु, केशव नाममुलु, संस्कृत भाषलो देशकालादुल स्तुति, संकल्पमु मोदलैनवि एवियु ई पारायणकु तप्पनिसरि कावु. ब्रह्मचर्यादि नियममुलु कूड आवश्यकमु कावु. आसक्ति युन्नचो तेलुँगु तात्पर्यमुनु तेलिसिकोनवच्चुनु गानि अदि पारायण कावश्यकमु कादु.
పారాయణ ముగిసిన తరువాత--శ్లో॥ లక్ష్మీమ్ క్షీర సముద్రరాజ తనయాం । శ్రీరంగ ధామేశ్వరీమ్దాసీభూత సమస్త దేవ వనితాం । లోకైక దీపాంకురామ్ ।శ్రీమన్మంద కటాక్ష లబ్ధ విభవ । బ్రహ్మేంద్ర గంగాధరామ్త్వాం త్రైలోక్య కుటుంబినీం సరసిజాం । వందే ముకుంద ప్రియామ్॥
Paaraayana mugisina taruvaata--Shlo॥ lakshmeem ksheera samudraraaja tanayaam । shreeranga dhaameshvareemDaaseebhoota samasta deva vanitaam । lokaika deepaankuraam ।Shreemanmanda kataaksha labdha vibhava । brahmendra gangaadharaamTvaam trailokya kutumbineem sarasijaam । vande mukunda priyaam॥
पारायण मुगिसिन तरुवात--श्लो॥ लक्ष्मीम् क्षीर समुद्रराज तनयां । श्रीरंग धामेश्वरीम्दासीभूत समस्त देव वनितां । लोकैक दीपांकुराम् ।श्रीमन्मंद कटाक्ष लब्ध विभव । ब्रह्मेंद्र गंगाधराम्त्वां त्रैलोक्य कुटुंबिनीं सरसिजां । वंदे मुकुंद प्रियाम्॥
అని చదువుచు హారతివ్వవలెను. ఆ తరువాత బెల్లము లేకుండ పాలను, పంచదారను కలిపి చేసిన క్షీరాన్నమును యథాశక్తి అమ్మవారికి నైవేద్యముగా సమర్పింపవలెను. పానకము, వడపప్పు, చలిమిడి కూడ శ్రేష్ఠమే. నివేదనానంతరము అమ్మవారికి సాష్టాంగ నమస్కారము నొనరింపవలెను. ( స్త్రీలు మాత్రము సాష్టాంగమాచరింపరాదు. మోకాళ్ళపై మోకరిల్లవలెను)ఆదౌ విఘ్నేశ్వర స్తుతి :శ్లో॥శుక్లాంబర ధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజమ్ ।ప్రసన్నవదనం ధ్యాయేత్ సర్వవిఘ్నోపశాంతయే ॥
Ani chaduvuchu haarativvavalenu. aa taruvaata bellamu lekunda paalanu, panchadaaranu kalipi chesina ksheeraannamunu yathaashakti ammavaariki naivedyamugaa samarpimpavalenu. paanakamu, vadapappu, chalimidi kooda shreshthame. nivedanaanantaramu ammavaariki saashtaanga namaskaaramu nonarimpavalenu. ( streelu maatramu saashtaangamaacharimparaadu. mokaallapai mokarillavalenu)Aadau vighneshvara stuti :Shlo॥shuklaambara dharam vishnum shashivarnam chaturbhujam ।Prasannavadanam dhyaayet sarvavighnopashaantaye ॥
अनि चदुवुचु हारतिव्ववलेनु. आ तरुवात बेल्लमु लेकुंड पालनु, पंचदारनु कलिपि चेसिन क्षीरान्नमुनु यथाशक्ति अम्मवारिकि नैवेद्यमुगा समर्पिंपवलेनु. पानकमु, वडपप्पु, चलिमिडि कूड श्रेष्ठमे. निवेदनानंतरमु अम्मवारिकि साष्टांग नमस्कारमु नोनरिंपवलेनु. ( स्त्रीलु मात्रमु साष्टांगमाचरिंपरादु. मोकाळ्ळपै मोकरिल्लवलेनु)आदौ विघ्नेश्वर स्तुति :श्लो॥शुक्लांबर धरं विष्णुं शशिवर्णं चतुर्भुजम् ।प्रसन्नवदनं ध्यायेत् सर्वविघ्नोपशांतये ॥
తాత్పర్యము: తెల్లని వస్త్రములను ధరించినవాఁడును, అంతటను వ్యాపించి యున్నవాఁడును, జాబిల్లి వలె తెల్లనైనవాఁడును, ఎల్లప్పుడును ప్రసన్నమైన ముఖము గలవాఁడును అగు భగవాన్ శ్రీ వినాయకుని, విఘ్నములు తొలఁగిపోవుటకై ముందుగా ధ్యానింపవలెనుశ్లో॥ అగజానన పద్మార్కం గజానన మహర్నిశమ్ ।అనేకదం తం భక్తానామ్ ఏకదంత ముపాస్మహే ॥
Taatparyamu: tellani vastramulanu dharinchinavaadunu, antatanu vyaapinchi yunnavaadunu, jaabilli vale tellanainavaadunu, ellappudunu prasannamaina mukhamu galavaadunu agu bhagavaan shree vinaayakuni, vighnamulu tolagipovutakai mundugaa dhyaanimpavalenuShlo॥ agajaanana padmaarkam gajaanana maharnisham ।Anekadam tam bhaktaanaam ekadanta mupaasmahe ॥
तात्पर्यमु: तेल्लनि वस्त्रमुलनु धरिंचिनवाँडुनु, अंतटनु व्यापिंचि युन्नवाँडुनु, जाबिल्लि वले तेल्लनैनवाँडुनु, एल्लप्पुडुनु प्रसन्नमैन मुखमु गलवाँडुनु अगु भगवान् श्री विनायकुनि, विघ्नमुलु तोलँगिपोवुटकै मुंदुगा ध्यानिंपवलेनुश्लो॥ अगजानन पद्मार्कं गजानन महर्निशम् ।अनेकदं तं भक्तानाम् एकदंत मुपास्महे ॥
తాత్పర్యము : శ్రీశ్రీశ్రీ పార్వతీ మహామాత యొక్క ముఖమనెడు పద్మము పుత్రవాత్సల్యముతో వికసించుటకు కారణభూతమై, సూర్యుని వలె తేజోవంతముగా ఉన్న ఏనుఁగు ముఖము గలవాఁడును, తనకొకే ఒక్క దంతమున్నను, భక్తులకు మాత్రము కోరినవెన్నో ప్రసాదించువాడును అగు భగవాన్ శ్రీ వినాయకుని మా విఘ్నములు తొలఁగిపోవుట కొఱకై రాత్రింబవళ్ళును భక్తితో ప్రార్థించెదము.
Taatparyamu : shreeshreeshree paarvatee mahaamaata yokka mukhamanedu padmamu putravaatsalyamuto vikasinchutaku kaaranabhootamai, sooryuni vale tejovantamugaa unna enugu mukhamu galavaadunu, tanakoke okka dantamunnanu, bhaktulaku maatramu korinavenno prasaadinchuvaadunu agu bhagavaan shree vinaayakuni maa vighnamulu tolagipovuta korakai raatrimbavallunu bhaktito praarthinchedamu.
तात्पर्यमु : श्रीश्रीश्री पार्वती महामात योक्क मुखमनेडु पद्ममु पुत्रवात्सल्यमुतो विकसिंचुटकु कारणभूतमै, सूर्युनि वले तेजोवंतमुगा उन्न एनुँगु मुखमु गलवाँडुनु, तनकोके ओक्क दंतमुन्ननु, भक्तुलकु मात्रमु कोरिनवेन्नो प्रसादिंचुवाडुनु अगु भगवान् श्री विनायकुनि मा विघ्नमुलु तोलँगिपोवुट कोऱकै रात्रिंबवळ्ळुनु भक्तितो प्रार्थिंचेदमु.
హయగ్రీవ స్తుతి :శ్లో॥ వందే వందారు మందార మిందిరానంద కందళమ్ ।అమందానంద సందోహ బంధురం సింధురాననమ్తాత్పర్యము : నమస్కరించువారి కోరికలు తీర్చు (మందారమను) దేవతావృక్షము వంటివాఁడును, తన పత్నియైన శ్రీ మహాలక్ష్మీదేవి యొక్క ఆనందమునకు మొలక వంటివాఁడును, పండితులు (జ్ఞానులు) అనుభవించు బ్రహ్మానందమునకు కిరీటము వంటివాఁడును అగు భగవాన్ శ్రీశ్రీశ్రీ హయగ్రీవ దేవునికి సాష్టాంగ నమస్కారము సేయుచున్నాను.శ్రీ కనకధారా స్తోత్రమ్శ్లో॥ అంగం హరేః పులక భూషణ మాశ్రయంతీభృంగాంగనేవ ముకుళాభరణం తమాలమ్ ।అంగీకృతాఖిల విభూతి రపాంగలీలా
Hayagreeva stuti :Shlo॥ vande vandaaru mandaara mindiraananda kandalam ।Amandaananda sandoha bandhuram sindhuraananamTaatparyamu : namaskarinchuvaari korikalu teerchu (mandaaramanu) devataavrikshamu vantivaadunu, tana patniyaina shree mahaalakshmeedevi yokka aanandamunaku molaka vantivaadunu, panditulu (jnyaanulu) anubhavinchu brahmaanandamunaku kireetamu vantivaadunu agu bhagavaan shreeshreeshree hayagreeva devuniki saashtaanga namaskaaramu seyuchunnaanu.Shree kanakadhaaraa stotramShlo॥ angam hareh pulaka bhooshana maashrayanteeBhringaanganeva mukulaabharanam tamaalam ।Angeekritaakhila vibhooti rapaangaleelaa
हयग्रीव स्तुति :श्लो॥ वंदे वंदारु मंदार मिंदिरानंद कंदळम् ।अमंदानंद संदोह बंधुरं सिंधुराननम्तात्पर्यमु : नमस्करिंचुवारि कोरिकलु तीर्चु (मंदारमनु) देवतावृक्षमु वंटिवाँडुनु, तन पत्नियैन श्री महालक्ष्मीदेवि योक्क आनंदमुनकु मोलक वंटिवाँडुनु, पंडितुलु (ज्ञानुलु) अनुभविंचु ब्रह्मानंदमुनकु किरीटमु वंटिवाँडुनु अगु भगवान् श्रीश्रीश्री हयग्रीव देवुनिकि साष्टांग नमस्कारमु सेयुचुन्नानु.श्री कनकधारा स्तोत्रम्श्लो॥ अंगं हरेः पुलक भूषण माश्रयंतीभृंगांगनेव मुकुळाभरणं तमालम् ।अंगीकृताखिल विभूति रपांगलीला
మాంగల్యదా౭స్తు మమ మంగళదేవతాయా: ॥
Maangalyadaa7stu mama mangaladevataayaa: ॥
मांगल्यदा7स्तु मम मंगळदेवताया: ॥
2
2
2
తాత్పర్యము : ఆఁడు తుమ్మెద నల్లని తమాల వృక్షముపై వాలినట్లుగా ఏ మంగళదేవత యొక్క ఓరచూపు నీలమేఘశ్యాముఁడైన భగవాన్ విష్ణుమూర్తిపై ప్రసరించినప్పుడు ఆ వృక్షము తొడిగిన మొగ్గలవలె ఆయన శరీరముపై పులకాంకురములు పొడమినవో, అష్టసిద్ధులను వశీకరించుకొన్న ఆ శ్రీ మహాలక్ష్మీ భగవతి యొక్క కృపా కటాక్షము నాకు సమస్త సన్మంగళములను సంతరించును గాక !శ్లో॥ ముగ్ధా ముహుర్విదధతీ వదనే మురారేఃప్రేమత్రపాప్రణిహితాని గతాగతాని ।మాలా దృశోర్మధుకరీవ మహోత్పలే యాసా మే శ్రియం దిశతు సాగర సంభవాయాః ॥
Taatparyamu : aadu tummeda nallani tamaala vrikshamupai vaalinatlugaa e mangaladevata yokka orachoopu neelameghashyaamudaina bhagavaan vishnumoortipai prasarinchinappudu aa vrikshamu todigina moggalavale aayana shareeramupai pulakaankuramulu podaminavo, ashtasiddhulanu vasheekarinchukonna aa shree mahaalakshmee bhagavati yokka kripaa kataakshamu naaku samasta sanmangalamulanu santarinchunu gaaka !Shlo॥ mugdhaa muhurvidadhatee vadane muraarehPrematrapaapranihitaani gataagataani ।Maalaa drishormadhukareeva mahotpale yaaSaa me shriyam dishatu saagara sambhavaayaah ॥
तात्पर्यमु : आँडु तुम्मेद नल्लनि तमाल वृक्षमुपै वालिनट्लुगा ए मंगळदेवत योक्क ओरचूपु नीलमेघश्यामुँडैन भगवान् विष्णुमूर्तिपै प्रसरिंचिनप्पुडु आ वृक्षमु तोडिगिन मोग्गलवले आयन शरीरमुपै पुलकांकुरमुलु पोडमिनवो, अष्टसिद्धुलनु वशीकरिंचुकोन्न आ श्री महालक्ष्मी भगवति योक्क कृपा कटाक्षमु नाकु समस्त सन्मंगळमुलनु संतरिंचुनु गाक !श्लो॥ मुग्धा मुहुर्विदधती वदने मुरारेःप्रेमत्रपाप्रणिहितानि गतागतानि ।माला दृशोर्मधुकरीव महोत्पले यासा मे श्रियं दिशतु सागर संभवायाः ॥
3
3
3
తాత్పర్యము : ఒక పెద్ద కమలము చుట్టుత ఆగి-ఆగి పరిభ్రమించు తుమ్మెద వలె విష్ణుమూర్తి యొక్క మోముపై వెల్లువలెత్తిన ప్రేమను మాటిమాటికిని ప్రసరింపజేయు శ్రీ మహాలక్ష్మీదేవి కటాక్ష పరంపర నాకు సంపదల ననుగ్రహించు గాక !శ్లో॥ విశ్వామరేంద్ర పదవిభ్రమ దాన దక్షమ్ఆనంద కంద మనిమేష మనంగ తంత్రమ్ ।ఆకేకర స్థిత కనీనిక పక్ష్మనేత్రమ్భూత్యై భవేన్మమ భుజంగ శయాంగనాయాః ॥
Taatparyamu : oka pedda kamalamu chuttuta aagi-aagi paribhraminchu tummeda vale vishnumoorti yokka momupai velluvalettina premanu maatimaatikini prasarimpajeyu shree mahaalakshmeedevi kataaksha parampara naaku sampadala nanugrahinchu gaaka !Shlo॥ vishvaamarendra padavibhrama daana dakshamAananda kanda manimesha mananga tantram ।Aakekara sthita kaneenika pakshmanetramBhootyai bhavenmama bhujanga shayaanganaayaah ॥
तात्पर्यमु : ओक पेद्द कमलमु चुट्टुत आगि-आगि परिभ्रमिंचु तुम्मेद वले विष्णुमूर्ति योक्क मोमुपै वेल्लुवलेत्तिन प्रेमनु माटिमाटिकिनि प्रसरिंपजेयु श्री महालक्ष्मीदेवि कटाक्ष परंपर नाकु संपदल ननुग्रहिंचु गाक !श्लो॥ विश्वामरेंद्र पदविभ्रम दान दक्षम्आनंद कंद मनिमेष मनंग तंत्रम् ।आकेकर स्थित कनीनिक पक्ष्मनेत्रम्भूत्यै भवेन्मम भुजंग शयांगनायाः ॥
4
4
4
తాత్పర్యము : తనను భజించువారికి దేవేంద్ర పదవిని సైతమివ్వజాలినవియు, మానవుఁ డనుభవింపఁగోరు ఎల్ల ఆనందములకును మూలమైనవియు, (దేవత యగుటచే) ఱెప్పపాటు లేనివియు, భగవాన్ విష్ణుమూర్తికి సైతము మన్మథ బాధను కలిగింపఁగలవియు, అర్ధ నిమీలితము (మాఁగన్ను) గా చూచునవియు నైన శ్రీ మహాలక్ష్మీ మాత యొక్క నేత్ర కమలములు నాకు సంపదలను కటాక్షించు గాక !శ్లో॥ కాలాంబుదాళి లలితోరసి కైటభారేఃధారాధరే స్ఫురతి యా తడిదంగనేవ ।మాతుస్సమస్త జగతామ్ మహనీయ మూర్తిఃభద్రాణి మే దిశతు భార్గవ నందనాయాః ॥
Taatparyamu : tananu bhajinchuvaariki devendra padavini saitamivvajaalinaviyu, maanavu danubhavimpagoru ella aanandamulakunu moolamainaviyu, (devata yagutache) reppapaatu leniviyu, bhagavaan vishnumoortiki saitamu manmatha baadhanu kaligimpagalaviyu, ardha nimeelitamu (maagannu) gaa choochunaviyu naina shree mahaalakshmee maata yokka netra kamalamulu naaku sampadalanu kataakshinchu gaaka !Shlo॥ kaalaambudaali lalitorasi kaitabhaarehDhaaraadhare sphurati yaa tadidanganeva ।Maatussamasta jagataam mahaneeya moortihBhadraani me dishatu bhaargava nandanaayaah ॥
तात्पर्यमु : तननु भजिंचुवारिकि देवेंद्र पदविनि सैतमिव्वजालिनवियु, मानवुँ डनुभविंपँगोरु एल्ल आनंदमुलकुनु मूलमैनवियु, (देवत यगुटचे) ऱेप्पपाटु लेनिवियु, भगवान् विष्णुमूर्तिकि सैतमु मन्मथ बाधनु कलिगिंपँगलवियु, अर्ध निमीलितमु (माँगन्नु) गा चूचुनवियु नैन श्री महालक्ष्मी मात योक्क नेत्र कमलमुलु नाकु संपदलनु कटाक्षिंचु गाक !श्लो॥ कालांबुदाळि ललितोरसि कैटभारेःधाराधरे स्फुरति या तडिदंगनेव ।मातुस्समस्त जगताम् महनीय मूर्तिःभद्राणि मे दिशतु भार्गव नंदनायाः ॥
5
5
5
తాత్పర్యము : మబ్బు మధ్యలో మెఱయు మెఱుపు వలె విష్ణుమూర్తి యొక్క (వెంట్రుకలతో వల్లనై) నీలమేఘ సన్నిభమైన వక్ష:స్థలమునందు విలసిల్లు మహనీయ మూర్తి, సకల జగన్మాత, శ్రీ మహాలక్ష్మీ భగవతి నాకు సమస్త శుభములను గూర్చు గాక !వివరణము :- భార్యానురాగాతిశయముచే భగవాన్ శ్రీ మహావిష్ణువు ఆమెను తన వక్షఃస్థలమునందు దాఁచుకొన్నారని పురాణ వచనము.శ్లో॥ బాహ్వంతరే మధుజితః శ్రితకౌస్తుభే యాహారావలీవ హరినీలమయీ విభాతి ।కామప్రదా భగవతో౭పి కటాక్ష మాలాకల్యాణమావహతు మే కమలాలయాయాః ॥
Taatparyamu : mabbu madhyalo merayu merupu vale vishnumoorti yokka (ventrukalato vallanai) neelamegha sannibhamaina vaksha:sthalamunandu vilasillu mahaneeya moorti, sakala jaganmaata, shree mahaalakshmee bhagavati naaku samasta shubhamulanu goorchu gaaka !Vivaranamu :- bhaaryaanuraagaatishayamuche bhagavaan shree mahaavishnuvu aamenu tana vakshahsthalamunandu daachukonnaarani puraana vachanamu.Shlo॥ baahvantare madhujitah shritakaustubhe yaaHaaraavaleeva harineelamayee vibhaati ।Kaamapradaa bhagavato7pi kataaksha maalaaKalyaanamaavahatu me kamalaalayaayaah ॥
तात्पर्यमु : मब्बु मध्यलो मेऱयु मेऱुपु वले विष्णुमूर्ति योक्क (वेंट्रुकलतो वल्लनै) नीलमेघ सन्निभमैन वक्ष:स्थलमुनंदु विलसिल्लु महनीय मूर्ति, सकल जगन्मात, श्री महालक्ष्मी भगवति नाकु समस्त शुभमुलनु गूर्चु गाक !विवरणमु :- भार्यानुरागातिशयमुचे भगवान् श्री महाविष्णुवु आमेनु तन वक्षःस्थलमुनंदु दाँचुकोन्नारनि पुराण वचनमु.श्लो॥ बाह्वंतरे मधुजितः श्रितकौस्तुभे याहारावलीव हरिनीलमयी विभाति ।कामप्रदा भगवतो7पि कटाक्ष मालाकल्याणमावहतु मे कमलालयायाः ॥
6
6
6
తాత్పర్యము : శ్రీ మహావిష్ణువు యొక్క వక్ష: స్థలమునందలి కౌస్తుభ మణి నాశ్రయించి దాని లోపల, వెలుపల కూడ ఇంద్రనీల మణిహారములవంటి ఓరచూపులను ప్రసరింప జేయుచు కోరికలను తీర్చు లక్ష్మీదేవి నాకు శ్రేయస్సును చేకూర్చు గాక !శ్లో॥ ప్రాప్తమ్ పదమ్ ప్రథమత: ఖలు యత్ ప్రభావాత్మాంగల్య భాజి మధుమర్దిని మన్మథేన ।మయ్యాపతేత్ తదిహ మంథర మీక్షణార్ధమ్మందాలసం చ మకరాలయ కన్యకాయా: ॥
Taatparyamu : shree mahaavishnuvu yokka vaksha: sthalamunandali kaustubha mani naashrayinchi daani lopala, velupala kooda indraneela manihaaramulavanti orachoopulanu prasarimpa jeyuchu korikalanu teerchu lakshmeedevi naaku shreyassunu chekoorchu gaaka !Shlo॥ praaptam padam prathamata: khalu yat prabhaavaatMaangalya bhaaji madhumardini manmathena ।Mayyaapatet tadiha manthara meekshanaardhamMandaalasam cha makaraalaya kanyakaayaa: ॥
तात्पर्यमु : श्री महाविष्णुवु योक्क वक्ष: स्थलमुनंदलि कौस्तुभ मणि नाश्रयिंचि दानि लोपल, वेलुपल कूड इंद्रनील मणिहारमुलवंटि ओरचूपुलनु प्रसरिंप जेयुचु कोरिकलनु तीर्चु लक्ष्मीदेवि नाकु श्रेयस्सुनु चेकूर्चु गाक !श्लो॥ प्राप्तम् पदम् प्रथमत: खलु यत् प्रभावात्मांगल्य भाजि मधुमर्दिनि मन्मथेन ।मय्यापतेत् तदिह मंथर मीक्षणार्धम्मंदालसं च मकरालय कन्यकाया: ॥
7
7
7
తాత్పర్యము : దేని ప్రభావముచేత మన్మథుఁడు సమస్త కల్యాణ గుణాభిరాముఁడైన శ్రీ విష్ణుమూర్తి యొక్క మనస్సునందు (ఆయనను మన్మథబాధకు గుఱిచేయుట ద్వారా) మొదటి సారిగా స్థానము సంపాదించుకొన్నాడో, ఆ లక్ష్మీదేవి యొక్క నెమ్మదైన మఱియు ప్రసన్నమైన ఓరచూపు నా మీద ప్రసరించు గాక !శ్లో॥ దద్యాద్దయానుపవనో ద్రవిణాంబుధారామ్అస్మిన్నకించన విహంగ శిశౌ విషణ్ణే ।దుష్కర్మ ఘర్మ మపనీయ చిరాయ దూరంనారాయణ ప్రణయినీ నయనాంబువాహ: ॥
Taatparyamu : deni prabhaavamucheta manmathudu samasta kalyaana gunaabhiraamudaina shree vishnumoorti yokka manassunandu (aayananu manmathabaadhaku guricheyuta dvaaraa) modati saarigaa sthaanamu sampaadinchukonnaado, aa lakshmeedevi yokka nemmadaina mariyu prasannamaina orachoopu naa meeda prasarinchu gaaka !Shlo॥ dadyaaddayaanupavano dravinaambudhaaraamAsminnakinchana vihanga shishau vishanne ।Dushkarma gharma mapaneeya chiraaya dooramNaaraayana pranayinee nayanaambuvaaha: ॥
तात्पर्यमु : देनि प्रभावमुचेत मन्मथुँडु समस्त कल्याण गुणाभिरामुँडैन श्री विष्णुमूर्ति योक्क मनस्सुनंदु (आयननु मन्मथबाधकु गुऱिचेयुट द्वारा) मोदटि सारिगा स्थानमु संपादिंचुकोन्नाडो, आ लक्ष्मीदेवि योक्क नेम्मदैन मऱियु प्रसन्नमैन ओरचूपु ना मीद प्रसरिंचु गाक !श्लो॥ दद्याद्दयानुपवनो द्रविणांबुधाराम्अस्मिन्नकिंचन विहंग शिशौ विषण्णे ।दुष्कर्म घर्म मपनीय चिराय दूरंनारायण प्रणयिनी नयनांबुवाह: ॥
8
8
8
తాత్పర్యము : లక్ష్మీదేవి యొక్క నీలమేఘముల వంటి నల్లని కనులు, ఈ దరిద్రుఁడనెడి విచారగ్రస్త పక్షి పిల్లపై దయ అనెడి చల్లని గాలితో కూడుకొని వీచి, ఈ దారిద్ర్యమునకు కారణమైన పూర్వజన్మల పాపకర్మలను శాశ్వతముగా, దూరముగా తొలగద్రోసి, నా మీద ధనమనెడి వానసోనలను ధారాళముగా కురియించు గాక !విశేషార్థము : రెండవ పాదమునందలి "అకించన" శబ్దమునకు 'దరిద్రుఁ' డనియు, 'పాపములు లేనివాఁ'డనియు రెండర్థములు.శ్లో॥ ఇష్టా విశిష్ట మతయో౭పి యయా దయార్ద్రదృష్ట్యా త్రివిష్టప పదం సులభం లభంతే ।దృష్టిః ప్రహృష్ట కమలోదర దీప్తిరిష్టామ్పుష్టిం కృషీష్ట మమ పుష్కర విష్టరాయాః ॥
Taatparyamu : lakshmeedevi yokka neelameghamula vanti nallani kanulu, ee daridrudanedi vichaaragrasta pakshi pillapai daya anedi challani gaalito koodukoni veechi, ee daaridryamunaku kaaranamaina poorvajanmala paapakarmalanu shaashvatamugaa, dooramugaa tolagadrosi, naa meeda dhanamanedi vaanasonalanu dhaaraalamugaa kuriyinchu gaaka !Visheshaarthamu : rendava paadamunandali "akinchana" shabdamunaku 'daridru' daniyu, 'paapamulu lenivaa'daniyu rendarthamulu.Shlo॥ ishtaa vishishta matayo7pi yayaa dayaardraDrishtyaa trivishtapa padam sulabham labhante ।Drishtih prahrishta kamalodara deeptirishtaamPushtim krisheeshta mama pushkara vishtaraayaah ॥
तात्पर्यमु : लक्ष्मीदेवि योक्क नीलमेघमुल वंटि नल्लनि कनुलु, ई दरिद्रुँडनेडि विचारग्रस्त पक्षि पिल्लपै दय अनेडि चल्लनि गालितो कूडुकोनि वीचि, ई दारिद्र्यमुनकु कारणमैन पूर्वजन्मल पापकर्मलनु शाश्वतमुगा, दूरमुगा तोलगद्रोसि, ना मीद धनमनेडि वानसोनलनु धाराळमुगा कुरियिंचु गाक !विशेषार्थमु : रेंडव पादमुनंदलि "अकिंचन" शब्दमुनकु 'दरिद्रुँ' डनियु, 'पापमुलु लेनिवाँ'डनियु रेंडर्थमुलु.श्लो॥ इष्टा विशिष्ट मतयो7पि यया दयार्द्रदृष्ट्या त्रिविष्टप पदं सुलभं लभंते ।दृष्टिः प्रहृष्ट कमलोदर दीप्तिरिष्टाम्पुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्कर विष्टरायाः ॥
9
9
9
తాత్పర్యము : ఎవరు కరుణార్ద్ర దృష్టితో చూచినచో ఆశ్రితులైన పండితులు (జ్ఞానులు) తేలికగా స్వర్గధామమున సుఖించెదరో, విష్ణుమూర్తినే అలరించునట్టి వెలుగుతో విలసిల్లు ఆ కమలాసనురాలైన లక్ష్మీదేవి నాకు కావలసిన విధముగా సంపన్నతను పొనరించు గాక !శ్లో॥ గీర్దేవతేతి గరుడధ్వజ సుందరీతిశాకంభరీతి శశిశేఖర వల్లభేతి ।సృష్టి స్థితి ప్రళయ కేళిషు సంస్థితాయైతస్యై నమస్ త్రిభువనైక గురోస్ తరుణ్యై ॥
Taatparyamu : evaru karunaardra drishtito choochinacho aashritulaina panditulu (jnyaanulu) telikagaa svargadhaamamuna sukhinchedaro, vishnumoortine alarinchunatti veluguto vilasillu aa kamalaasanuraalaina lakshmeedevi naaku kaavalasina vidhamugaa sampannatanu ponarinchu gaaka !Shlo॥ geerdevateti garudadhvaja sundareetiShaakambhareeti shashishekhara vallabheti ।Srishti sthiti pralaya kelishu samsthitaayaiTasyai namas tribhuvanaika guros tarunyai ॥
तात्पर्यमु : एवरु करुणार्द्र दृष्टितो चूचिनचो आश्रितुलैन पंडितुलु (ज्ञानुलु) तेलिकगा स्वर्गधाममुन सुखिंचेदरो, विष्णुमूर्तिने अलरिंचुनट्टि वेलुगुतो विलसिल्लु आ कमलासनुरालैन लक्ष्मीदेवि नाकु कावलसिन विधमुगा संपन्नतनु पोनरिंचु गाक !श्लो॥ गीर्देवतेति गरुडध्वज सुंदरीतिशाकंभरीति शशिशेखर वल्लभेति ।सृष्टि स्थिति प्रळय केळिषु संस्थितायैतस्यै नमस् त्रिभुवनैक गुरोस् तरुण्यै ॥
10
10
10
తాత్పర్యము : విష్ణుమూర్తికి భార్యయైన లక్ష్మిగా, బ్రహ్మదేవుని పత్నియైన సరస్వతిగా, సదాశివుని అర్ధాంగియైన అపరాజితగా, శాకంభరీదేవిగా - ఇట్లనేక రూపములతో ఏ విశ్వమాత సృష్టి, స్థితి, ప్రళయ లీలను సాగించుచున్నదో, ఆ విశ్వాత్మకుడైన పరమ పురుషుని ఏకైక ప్రియురాలికి నమోన్నమహ.శ్లో॥ శ్రుత్యై నమో౭స్తు శుభకర్మ ఫల ప్రసూత్యైరత్యై నమో౭స్తు రమణీయ గుణార్ణవాయై ।శక్త్యై నమో౭స్తు శతపత్ర నికేతనాయైపుష్ట్యై నమో౭స్తు పురుషోత్తమ వల్లభాయై ॥
Taatparyamu : vishnumoortiki bhaaryayaina lakshmigaa, brahmadevuni patniyaina sarasvatigaa, sadaashivuni ardhaangiyaina aparaajitagaa, shaakambhareedevigaa - itlaneka roopamulato e vishvamaata srishti, sthiti, pralaya leelanu saaginchuchunnado, aa vishvaatmakudaina parama purushuni ekaika priyuraaliki namonnamaha.Shlo॥ shrutyai namo7stu shubhakarma phala prasootyaiRatyai namo7stu ramaneeya gunaarnavaayai ।Shaktyai namo7stu shatapatra niketanaayaiPushtyai namo7stu purushottama vallabhaayai ॥
तात्पर्यमु : विष्णुमूर्तिकि भार्ययैन लक्ष्मिगा, ब्रह्मदेवुनि पत्नियैन सरस्वतिगा, सदाशिवुनि अर्धांगियैन अपराजितगा, शाकंभरीदेविगा - इट्लनेक रूपमुलतो ए विश्वमात सृष्टि, स्थिति, प्रळय लीलनु सागिंचुचुन्नदो, आ विश्वात्मकुडैन परम पुरुषुनि एकैक प्रियुरालिकि नमोन्नमह.श्लो॥ श्रुत्यै नमो7स्तु शुभकर्म फल प्रसूत्यैरत्यै नमो7स्तु रमणीय गुणार्णवायै ।शक्त्यै नमो7स्तु शतपत्र निकेतनायैपुष्ट्यै नमो7स्तु पुरुषोत्तम वल्लभायै ॥
11
11
11
తాత్పర్యము : శుభములైన శ్రౌత, స్మార్త కర్మలకు సముచిత ఫలముల నొసంగు వేదమాతృ స్వరూపురాలైన లక్ష్మీదేవికి నమస్కారము. ఆనందపఱచు గుణములకు సముద్రము వంటిదగు రతీదేవి స్వరూపురాలైన భార్గవీమాతకు ప్రణామము. నూఱు దళముల పద్మముపై ఆసీనురాలైన శక్తిస్వరూపురాలికి వందనము. విష్ణుమూర్తికి ప్రియురాలైన పుష్టిస్వరూపురాలగు ఇందిరాదేవికి దండములు.శ్లో॥ నమో౭స్తు నాళీక నిభాననాయైనమో౭స్తు దుగ్ధోదధి జన్మభూమ్యై ।నమో౭స్తు సోమామృత సోదరాయైనమో౭స్తు నారాయణ వల్లభాయై ॥
Taatparyamu : shubhamulaina shrauta, smaarta karmalaku samuchita phalamula nosangu vedamaatri svaroopuraalaina lakshmeedeviki namaskaaramu. aanandaparachu gunamulaku samudramu vantidagu rateedevi svaroopuraalaina bhaargaveemaataku pranaamamu. nooru dalamula padmamupai aaseenuraalaina shaktisvaroopuraaliki vandanamu. vishnumoortiki priyuraalaina pushtisvaroopuraalagu indiraadeviki dandamulu.Shlo॥ namo7stu naaleeka nibhaananaayaiNamo7stu dugdhodadhi janmabhoomyai ।Namo7stu somaamrita sodaraayaiNamo7stu naaraayana vallabhaayai ॥
तात्पर्यमु : शुभमुलैन श्रौत, स्मार्त कर्मलकु समुचित फलमुल नोसंगु वेदमातृ स्वरूपुरालैन लक्ष्मीदेविकि नमस्कारमु. आनंदपऱचु गुणमुलकु समुद्रमु वंटिदगु रतीदेवि स्वरूपुरालैन भार्गवीमातकु प्रणाममु. नूऱु दळमुल पद्ममुपै आसीनुरालैन शक्तिस्वरूपुरालिकि वंदनमु. विष्णुमूर्तिकि प्रियुरालैन पुष्टिस्वरूपुरालगु इंदिरादेविकि दंडमुलु.श्लो॥ नमो7स्तु नाळीक निभाननायैनमो7स्तु दुग्धोदधि जन्मभूम्यै ।नमो7स्तु सोमामृत सोदरायैनमो7स्तु नारायण वल्लभायै ॥
12
12
12
తాత్పర్యము : పద్మము వంటి ముఖము గలిగిన మంగళదేవతకు నమస్కారము. పాల కడలిని తన జన్మస్థానముగా గల శ్రీ పద్మాలయా దేవికి వందనము. అమృతమునకును, దానితో పాటుగా ఉద్భవించిన చంద్రునికిని తోబుట్టువైన మాదేవికి ప్రణామము. భగవాన్ విష్ణుమూర్తికి ప్రేమాస్పదురాలైన లోకమాతకు దండములు.శ్లో॥ నమో౭స్తు హేమాంబుజ పీఠికాయైనమో౭స్తు భూమండల నాయికాయై ।నమో౭స్తు దేవాది దయాపరాయైనమో౭స్తు శార్ఙ్గాయుధ వల్లభాయై ॥
Taatparyamu : padmamu vanti mukhamu galigina mangaladevataku namaskaaramu. paala kadalini tana janmasthaanamugaa gala shree padmaalayaa deviki vandanamu. amritamunakunu, daanito paatugaa udbhavinchina chandrunikini tobuttuvaina maadeviki pranaamamu. bhagavaan vishnumoortiki premaaspaduraalaina lokamaataku dandamulu.Shlo॥ namo7stu hemaambuja peethikaayaiNamo7stu bhoomandala naayikaayai ।Namo7stu devaadi dayaaparaayaiNamo7stu shaarngaayudha vallabhaayai ॥
तात्पर्यमु : पद्ममु वंटि मुखमु गलिगिन मंगळदेवतकु नमस्कारमु. पाल कडलिनि तन जन्मस्थानमुगा गल श्री पद्मालया देविकि वंदनमु. अमृतमुनकुनु, दानितो पाटुगा उद्भविंचिन चंद्रुनिकिनि तोबुट्टुवैन मादेविकि प्रणाममु. भगवान् विष्णुमूर्तिकि प्रेमास्पदुरालैन लोकमातकु दंडमुलु.श्लो॥ नमो7स्तु हेमांबुज पीठिकायैनमो7स्तु भूमंडल नायिकायै ।नमो7स्तु देवादि दयापरायैनमो7स्तु शार्ङ्गायुध वल्लभायै ॥
13
13
13
తాత్పర్యము : బంగారు పద్మమునే తన పీఠముగా అధివసించి యున్న శ్రీమన్మహాలక్ష్మీ భగవతికి నమస్కారము. సమస్త భూమండలమునకున్ను ప్రభుత్వము వహించి యున్న శ్రీ భార్గవీమాతకు వందనము. దేవ, దానవ, మనుష్యాదులందఱి పట్లను దయఁ జూపఁజాలిన ఆ మహాశక్తి సంపన్నురాలికి ప్రణామము. శార్ఞ్గమను ధనుస్సును ధరించిన భగవాన్ విష్ణుమూర్తికి మిక్కిలి కూర్చునదైన శ్రీ కమలాదేవికి దండములు.శ్లో॥ నమో౭స్తు దేవ్యై భృగు నందనాయైనమో౭స్తు విష్ణో రురసి స్థితాయై ।నమో౭స్తు లక్ష్మ్యై కమలాలయాయైనమో౭స్తు దామోదర వల్లభాయై ॥
Taatparyamu : bangaaru padmamune tana peethamugaa adhivasinchi yunna shreemanmahaalakshmee bhagavatiki namaskaaramu. samasta bhoomandalamunakunnu prabhutvamu vahinchi yunna shree bhaargaveemaataku vandanamu. deva, daanava, manushyaadulandari patlanu daya joopajaalina aa mahaashakti sampannuraaliki pranaamamu. shaarngamanu dhanussunu dharinchina bhagavaan vishnumoortiki mikkili koorchunadaina shree kamalaadeviki dandamulu.Shlo॥ namo7stu devyai bhrigu nandanaayaiNamo7stu vishno rurasi sthitaayai ।Namo7stu lakshmyai kamalaalayaayaiNamo7stu daamodara vallabhaayai ॥
तात्पर्यमु : बंगारु पद्ममुने तन पीठमुगा अधिवसिंचि युन्न श्रीमन्महालक्ष्मी भगवतिकि नमस्कारमु. समस्त भूमंडलमुनकुन्नु प्रभुत्वमु वहिंचि युन्न श्री भार्गवीमातकु वंदनमु. देव, दानव, मनुष्यादुलंदऱि पट्लनु दयँ जूपँजालिन आ महाशक्ति संपन्नुरालिकि प्रणाममु. शार्ञ्गमनु धनुस्सुनु धरिंचिन भगवान् विष्णुमूर्तिकि मिक्किलि कूर्चुनदैन श्री कमलादेविकि दंडमुलु.श्लो॥ नमो7स्तु देव्यै भृगु नंदनायैनमो7स्तु विष्णो रुरसि स्थितायै ।नमो7स्तु लक्ष्म्यै कमलालयायैनमो7स्तु दामोदर वल्लभायै ॥
14
14
14
తాత్పర్యము : బ్రహ్మ యొక్క మానస పుత్త్రులలో ఒక్కడైన భృగువను ఋషి యొక్క వంశమునం దుద్భవించినదియు, లోకోత్తరమైన భర్తృ వాల్లభ్యమును చూఱగొన్న మహిమాతిశయముచే తన భర్తయైన భగవాన్ విష్ణుమూర్తి యొక్క వక్ష:స్థలము నధివసించి యున్నదియు, కమలములే తన ఆలయములుగా గలదియు నగు శ్రీ ముకుందప్రియాదేవికి నమస్కారము.శ్లో॥ నమో౭స్తు కాంత్యై కమలేక్షణాయైనమో౭స్తు భూత్యై భువన ప్రసూత్యై ।నమో౭స్తు దేవాదిభి రర్చితాయైనమో౭స్తు నందాత్మజ వల్లభాయై ॥
Taatparyamu : brahma yokka maanasa puttrulalo okkadaina bhriguvanu rishi yokka vamshamunam dudbhavinchinadiyu, lokottaramaina bhartri vaallabhyamunu chooragonna mahimaatishayamuche tana bhartayaina bhagavaan vishnumoorti yokka vaksha:sthalamu nadhivasinchi yunnadiyu, kamalamule tana aalayamulugaa galadiyu nagu shree mukundapriyaadeviki namaskaaramu.Shlo॥ namo7stu kaantyai kamalekshanaayaiNamo7stu bhootyai bhuvana prasootyai ।Namo7stu devaadibhi rarchitaayaiNamo7stu nandaatmaja vallabhaayai ॥
तात्पर्यमु : ब्रह्म योक्क मानस पुत्त्रुललो ओक्कडैन भृगुवनु ऋषि योक्क वंशमुनं दुद्भविंचिनदियु, लोकोत्तरमैन भर्तृ वाल्लभ्यमुनु चूऱगोन्न महिमातिशयमुचे तन भर्तयैन भगवान् विष्णुमूर्ति योक्क वक्ष:स्थलमु नधिवसिंचि युन्नदियु, कमलमुले तन आलयमुलुगा गलदियु नगु श्री मुकुंदप्रियादेविकि नमस्कारमु.श्लो॥ नमो7स्तु कांत्यै कमलेक्षणायैनमो7स्तु भूत्यै भुवन प्रसूत्यै ।नमो7स्तु देवादिभि रर्चितायैनमो7स्तु नंदात्मज वल्लभायै ॥
15
15
15
తాత్పర్యము : కమలముల వంటి కన్నులు గల కాంతిస్వరూపురాలికి నమస్కారము. ప్రపంచములను గన్న తల్లియగు అష్టసిద్ధి స్వరూపురాలికి వందనము. దేవ, దానవ, మనుష్యాదులచే పూజింపఁబడు లోకైక శరణ్యురాలికి ప్రణామము. నందకుమారుడైన శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముని చెలికత్తె యగు శ్రీదేవికి దండములు.విశేషార్థము : ఇచ్చట "కమలముల వంటి కన్ను" లనఁగా 'కమలముల వలె అందమైన కన్ను' లని లోకానబోధము. పూర్వవ్యాఖ్యాతలందఱును అట్లే వ్యాఖ్యానించి యున్నారు. కాని, దీని నిజమైన అర్థము వేఱు. దేవతల కన్నులు మనుష్యుల కన్నుల వలె తెల్లగా కాక కమలముల వలె ఎఱ్ఱగా నుండును.శ్లో॥ సంపత్కరాణి సకలేంద్రియ నందనానిసామ్రాజ్య దాన విభవాని సరోరుహాక్షి ।త్వద్ వందనాని దురితాహరణోద్యతానిమామేవ మాత రనిశం కలయంతు మాన్యే ॥
Taatparyamu : kamalamula vanti kannulu gala kaantisvaroopuraaliki namaskaaramu. prapanchamulanu ganna talliyagu ashtasiddhi svaroopuraaliki vandanamu. deva, daanava, manushyaadulache poojimpabadu lokaika sharanyuraaliki pranaamamu. nandakumaarudaina shreekrishna paramaatmuni chelikatte yagu shreedeviki dandamulu.Visheshaarthamu : ichchata "kamalamula vanti kannu" lanagaa 'kamalamula vale andamaina kannu' lani lokaanabodhamu. poorvavyaakhyaatalandarunu atle vyaakhyaaninchi yunnaaru. kaani, deeni nijamaina arthamu veru. devatala kannulu manushyula kannula vale tellagaa kaaka kamalamula vale erragaa nundunu.Shlo॥ sampatkaraani sakalendriya nandanaaniSaamraajya daana vibhavaani saroruhaakshi ।Tvad vandanaani duritaaharanodyataaniMaameva maata ranisham kalayantu maanye ॥
तात्पर्यमु : कमलमुल वंटि कन्नुलु गल कांतिस्वरूपुरालिकि नमस्कारमु. प्रपंचमुलनु गन्न तल्लियगु अष्टसिद्धि स्वरूपुरालिकि वंदनमु. देव, दानव, मनुष्यादुलचे पूजिंपँबडु लोकैक शरण्युरालिकि प्रणाममु. नंदकुमारुडैन श्रीकृष्ण परमात्मुनि चेलिकत्ते यगु श्रीदेविकि दंडमुलु.विशेषार्थमु : इच्चट "कमलमुल वंटि कन्नु" लनँगा 'कमलमुल वले अंदमैन कन्नु' लनि लोकानबोधमु. पूर्वव्याख्यातलंदऱुनु अट्ले व्याख्यानिंचि युन्नारु. कानि, दीनि निजमैन अर्थमु वेऱु. देवतल कन्नुलु मनुष्युल कन्नुल वले तेल्लगा काक कमलमुल वले एऱ्ऱगा नुंडुनु.श्लो॥ संपत्कराणि सकलेंद्रिय नंदनानिसाम्राज्य दान विभवानि सरोरुहाक्षि ।त्वद् वंदनानि दुरिताहरणोद्यतानिमामेव मात रनिशं कलयंतु मान्ये ॥
16
16
16
తాత్పర్యము : దేవతలందఱిలోను మాన్యురాలవైన ఓ మహాలక్ష్మీ ! మేము నీకుఁ జేయు వందనములు మాకు సంపదలను గలిగించునవి. మా యొక్క సమస్త ఇంద్రియములను సుఖపెట్టునవి. అవి రాజాధిరాజత్వమును సైతము ప్రసాదింపఁ జాలినవి. పాపములను పోకార్చుటకు సదా సన్నద్ధమైనట్టివి. అవి నన్నెల్లప్పుడును (పసిబిడ్డను వలె) పట్టుకొని యుండు గాక !శ్లో॥ యత్కటాక్ష సముపాసనా విధిఃసేవకస్య సకలార్థ సంపదః ।సంతనోతి వచనాంగ మానసైత్వామ్ మురారి హృదయేశ్వరీమ్ భజే ॥
Taatparyamu : devatalandarilonu maanyuraalavaina o mahaalakshmee ! memu neeku jeyu vandanamulu maaku sampadalanu galiginchunavi. maa yokka samasta indriyamulanu sukhapettunavi. avi raajaadhiraajatvamunu saitamu prasaadimpa jaalinavi. paapamulanu pokaarchutaku sadaa sannaddhamainattivi. avi nannellappudunu (pasibiddanu vale) pattukoni yundu gaaka !Shlo॥ yatkataaksha samupaasanaa vidhihSevakasya sakalaartha sampadah ।Santanoti vachanaanga maanasaiTvaam muraari hridayeshvareem bhaje ॥
तात्पर्यमु : देवतलंदऱिलोनु मान्युरालवैन ओ महालक्ष्मी ! मेमु नीकुँ जेयु वंदनमुलु माकु संपदलनु गलिगिंचुनवि. मा योक्क समस्त इंद्रियमुलनु सुखपेट्टुनवि. अवि राजाधिराजत्वमुनु सैतमु प्रसादिंपँ जालिनवि. पापमुलनु पोकार्चुटकु सदा सन्नद्धमैनट्टिवि. अवि नन्नेल्लप्पुडुनु (पसिबिड्डनु वले) पट्टुकोनि युंडु गाक !श्लो॥ यत्कटाक्ष समुपासना विधिःसेवकस्य सकलार्थ संपदः ।संतनोति वचनांग मानसैत्वाम् मुरारि हृदयेश्वरीम् भजे ॥
17
17
17
తాత్పర్యము : హే మహాలక్ష్మీ ! ఎవరి కటాక్షమును గోరుచు మనసా, వాచా, కర్మణా ఉపాసించిన భక్తులకు అష్టైశ్వర్యములు సమకూడునో, అట్టి హరిప్రియవైన నిన్ను శ్రద్ధతో భజించుచున్నాను.శ్లో॥ సరసిజ నిలయే సరోజ హస్తేధవళ తమాంశుక గంధమాల్యశోభే ।భగవతి హరివల్లభే మనోజ్ఞేత్రిభువన భూతికరి ప్రసీద మహ్యమ్ ॥
Taatparyamu : he mahaalakshmee ! evari kataakshamunu goruchu manasaa, vaachaa, karmanaa upaasinchina bhaktulaku ashtaishvaryamulu samakooduno, atti haripriyavaina ninnu shraddhato bhajinchuchunnaanu.Shlo॥ sarasija nilaye saroja hasteDhavala tamaamshuka gandhamaalyashobhe ।Bhagavati harivallabhe manojnyeTribhuvana bhootikari praseeda mahyam ॥
तात्पर्यमु : हे महालक्ष्मी ! एवरि कटाक्षमुनु गोरुचु मनसा, वाचा, कर्मणा उपासिंचिन भक्तुलकु अष्टैश्वर्यमुलु समकूडुनो, अट्टि हरिप्रियवैन निन्नु श्रद्धतो भजिंचुचुन्नानु.श्लो॥ सरसिज निलये सरोज हस्तेधवळ तमांशुक गंधमाल्यशोभे ।भगवति हरिवल्लभे मनोज्ञेत्रिभुवन भूतिकरि प्रसीद मह्यम् ॥
18
18
18
తాత్పర్యము : అందమైనదానా ! కమలములవంటి కన్నులును, చేతులును గలదానా ! మిక్కిలి తెల్లనైన దువ్వలువల తోడను, గంధపు పూత తోడను, పూల దండల తోడను ప్రకాశించుదానా ! విష్ణుమూర్తికి ప్రేయసివైనదానా ! ముల్లోకములకున్ను సంపదల ననుగ్రహించుదానా ! హే భగవతీ ! శ్రీ మహాలక్ష్మీ ! నాయందు సంప్రీతురాలవు కమ్ము !శ్లో॥ దిగ్ఘస్తిభిః కనక కుంభ ముఖావసృష్టస్వర్ వాహినీ విమల చారు జలప్లుతాంగీమ్ ।ప్రాతర్ నమామి జగతాం జననీ మశేషలోకాధినాథ గృహిణీ మమృతాబ్ధి పుత్రీమ్ ॥
Taatparyamu : andamainadaanaa ! kamalamulavanti kannulunu, chetulunu galadaanaa ! mikkili tellanaina duvvaluvala todanu, gandhapu poota todanu, poola dandala todanu prakaashinchudaanaa ! vishnumoortiki preyasivainadaanaa ! mullokamulakunnu sampadala nanugrahinchudaanaa ! he bhagavatee ! shree mahaalakshmee ! naayandu sampreeturaalavu kammu !Shlo॥ digghastibhih kanaka kumbha mukhaavasrishtaSvar vaahinee vimala chaaru jalaplutaangeem ।Praatar namaami jagataam jananee masheshaLokaadhinaatha grihinee mamritaabdhi putreem ॥
तात्पर्यमु : अंदमैनदाना ! कमलमुलवंटि कन्नुलुनु, चेतुलुनु गलदाना ! मिक्किलि तेल्लनैन दुव्वलुवल तोडनु, गंधपु पूत तोडनु, पूल दंडल तोडनु प्रकाशिंचुदाना ! विष्णुमूर्तिकि प्रेयसिवैनदाना ! मुल्लोकमुलकुन्नु संपदल ननुग्रहिंचुदाना ! हे भगवती ! श्री महालक्ष्मी ! नायंदु संप्रीतुरालवु कम्मु !श्लो॥ दिग्घस्तिभिः कनक कुंभ मुखावसृष्टस्वर् वाहिनी विमल चारु जलप्लुतांगीम् ।प्रातर् नमामि जगतां जननी मशेषलोकाधिनाथ गृहिणी ममृताब्धि पुत्रीम् ॥
19
19
19
తాత్పర్యము : అభ్రము, కపిలా, పింగళాదులైన దిగ్గజముల భార్యలు (ఆఁడేనుఁగులు) బంగారు కలశముల యందు పవిత్రమైన ఆకాశగంగ నుండి పట్టి తేరఁగా, ఆ పరిశుద్ధమగు జలములతో అనునిత్యమున్ను స్నానము చేయు జగజ్జననియు, లోకేశ్వరుడైన శ్రీ మహావిష్ణుని యిల్లాలును, పాల కడలి యొక్క కూఁతురును అగు శ్రీశ్రీ మహాలక్ష్మీ భగవతిని ప్రొద్దుననే లేచి భక్తితో స్మరించెదను.శ్లో॥ కమలే కమలాక్ష వల్లభే త్వంకరుణా పూర తరంగితై రపాంగై ।అవలోకయ మా మకించనానామ్ప్రథమం పాత్ర మకృత్రిమం దయాయాః ॥
Taatparyamu : abhramu, kapilaa, pingalaadulaina diggajamula bhaaryalu (aadenugulu) bangaaru kalashamula yandu pavitramaina aakaashaganga nundi patti teragaa, aa parishuddhamagu jalamulato anunityamunnu snaanamu cheyu jagajjananiyu, lokeshvarudaina shree mahaavishnuni yillaalunu, paala kadali yokka kooturunu agu shreeshree mahaalakshmee bhagavatini proddunane lechi bhaktito smarinchedanu.Shlo॥ kamale kamalaaksha vallabhe tvamKarunaa poora tarangitai rapaangai ।Avalokaya maa makinchanaanaamPrathamam paatra makritrimam dayaayaah ॥
तात्पर्यमु : अभ्रमु, कपिला, पिंगळादुलैन दिग्गजमुल भार्यलु (आँडेनुँगुलु) बंगारु कलशमुल यंदु पवित्रमैन आकाशगंग नुंडि पट्टि तेरँगा, आ परिशुद्धमगु जलमुलतो अनुनित्यमुन्नु स्नानमु चेयु जगज्जननियु, लोकेश्वरुडैन श्री महाविष्णुनि यिल्लालुनु, पाल कडलि योक्क कूँतुरुनु अगु श्रीश्री महालक्ष्मी भगवतिनि प्रोद्दुनने लेचि भक्तितो स्मरिंचेदनु.श्लो॥ कमले कमलाक्ष वल्लभे त्वंकरुणा पूर तरंगितै रपांगै ।अवलोकय मा मकिंचनानाम्प्रथमं पात्र मकृत्रिमं दयायाः ॥
20
20
20
తాత్పర్యము : అమ్మా ! కమలాదేవీ ! దరిద్రులలోకెల్ల దరిద్రుడను నేనే. అందుచేత నీ కృపకు అందఱి కంటె ముందు పాత్రుడనైనవాఁడను నేనే. నా మాటలలో నటన (కృత్రిమత్వము) లేదు. కనుక నీ కరుణాపూరిత కటాక్షముల (ఓరచూపుల) తో నన్నొకమారు చూడుము తల్లీ ! దేవీ ! ముకుందప్రియా !శ్లో॥ బిల్వాటవీ మధ్య లసత్ సరోజేసహస్ర పత్రే సుఖ సన్నివిష్టామ్ ।అష్టాపదాంభోరుహ పాణిపద్మాంసువర్ణ వర్ణామ్ ప్రణమామి లక్ష్మీమ్ ॥
Taatparyamu : ammaa ! kamalaadevee ! daridrulalokella daridrudanu nene. anducheta nee kripaku andari kante mundu paatrudanainavaadanu nene. naa maatalalo natana (kritrimatvamu) ledu. kanuka nee karunaapoorita kataakshamula (orachoopula) to nannokamaaru choodumu tallee ! devee ! mukundapriyaa !Shlo॥ bilvaatavee madhya lasat sarojeSahasra patre sukha sannivishtaam ।Ashtaapadaambhoruha paanipadmaamSuvarna varnaam pranamaami lakshmeem ॥
तात्पर्यमु : अम्मा ! कमलादेवी ! दरिद्रुललोकेल्ल दरिद्रुडनु नेने. अंदुचेत नी कृपकु अंदऱि कंटे मुंदु पात्रुडनैनवाँडनु नेने. ना माटललो नटन (कृत्रिमत्वमु) लेदु. कनुक नी करुणापूरित कटाक्षमुल (ओरचूपुल) तो नन्नोकमारु चूडुमु तल्ली ! देवी ! मुकुंदप्रिया !श्लो॥ बिल्वाटवी मध्य लसत् सरोजेसहस्र पत्रे सुख सन्निविष्टाम् ।अष्टापदांभोरुह पाणिपद्मांसुवर्ण वर्णाम् प्रणमामि लक्ष्मीम् ॥
21
21
21
తాత్పర్యము : మారేడు చెట్ల తోఁట మధ్యలో వేయి దళముల పద్మమునందు సుఖముగా ఆసీనురాలైనదియు, బంగారు వన్నెతో ప్రకాశించునదియు, బంగారు కమలములను తన చేతినుండి జారవిడచుచున్నదియు నైన శ్రీ మహాలక్ష్మీ భగవతికి భక్తితో ప్రణమిల్లుచున్నాను.వివరణము :౧."అష్టాపదమ్" అనఁగా బంగారము.౨. "సంవిష్ట" అనఁగా 'నిదురించినది' అని అర్థము. కానీ ఆ అర్థమిచ్చట పొసఁగదు. "నివిష్ట" ప్రయోగమును బట్టి 'ఇమిడినది' అని చెప్పికొనవలసి యుండును.శ్లో॥ కమలాసన పాణినా లలాటేలిఖితామక్షర పంక్తి మస్య జంతో: ।పరిమార్జయ మాతరంఘ్రిణా తేధనిక ద్వార నివాస దు:ఖ దోగ్ధ్రీమ్ ॥
Taatparyamu : maaredu chetla tota madhyalo veyi dalamula padmamunandu sukhamugaa aaseenuraalainadiyu, bangaaru vanneto prakaashinchunadiyu, bangaaru kamalamulanu tana chetinundi jaaravidachuchunnadiyu naina shree mahaalakshmee bhagavatiki bhaktito pranamilluchunnaanu.Vivaranamu :1."Ashtaapadam" anagaa bangaaramu.2. "Samvishta" anagaa 'nidurinchinadi' ani arthamu. kaanee aa arthamichchata posagadu. "nivishta" prayogamunu batti 'imidinadi' ani cheppikonavalasi yundunu.Shlo॥ kamalaasana paaninaa lalaateLikhitaamakshara pankti masya janto: ।Parimaarjaya maataranghrinaa teDhanika dvaara nivaasa du:kha dogdhreem ॥
तात्पर्यमु : मारेडु चेट्ल तोँट मध्यलो वेयि दळमुल पद्ममुनंदु सुखमुगा आसीनुरालैनदियु, बंगारु वन्नेतो प्रकाशिंचुनदियु, बंगारु कमलमुलनु तन चेतिनुंडि जारविडचुचुन्नदियु नैन श्री महालक्ष्मी भगवतिकि भक्तितो प्रणमिल्लुचुन्नानु.विवरणमु :1."अष्टापदम्" अनँगा बंगारमु.2. "संविष्ट" अनँगा 'निदुरिंचिनदि' अनि अर्थमु. कानी आ अर्थमिच्चट पोसँगदु. "निविष्ट" प्रयोगमुनु बट्टि 'इमिडिनदि' अनि चेप्पिकोनवलसि युंडुनु.श्लो॥ कमलासन पाणिना ललाटेलिखितामक्षर पंक्ति मस्य जंतो: ।परिमार्जय मातरंघ्रिणा तेधनिक द्वार निवास दु:ख दोग्ध्रीम् ॥
22
22
22
తాత్పర్యము : ధనికుల యిళ్ళ ముంగిట పడికాపులు కాచుమని ఆ బ్రహ్మదేవుఁడు ఈ హీనజీవి యొక్క నుదుట వ్రాసిన వ్రాతను దయచేసి నీ కాలితో తుడిచి వేయుమమ్మా ! తల్లీ ! శ్రీ మహాలక్ష్మీ !విశేషార్థము : శ్రీ మహాలక్ష్మీ భగవతి యొక్క ఎడమకాలి తన్నులు కూడా ఎవరికిని అంత సులభముగా లభింపవని భావము.శ్లో॥ అంభోరుహం జన్మగృహం భవత్యా:వక్ష:స్థలం భర్తృ గృహం మురారే: ।కారుణ్యత: కల్పయ పద్మవాసేలీలాగృహమ్ మే హృదయారవిందమ్ ॥
Taatparyamu : dhanikula yilla mungita padikaapulu kaachumani aa brahmadevudu ee heenajeevi yokka nuduta vraasina vraatanu dayachesi nee kaalito tudichi veyumammaa ! tallee ! shree mahaalakshmee !Visheshaarthamu : shree mahaalakshmee bhagavati yokka edamakaali tannulu koodaa evarikini anta sulabhamugaa labhimpavani bhaavamu.Shlo॥ ambhoruham janmagriham bhavatyaa:Vaksha:sthalam bhartri griham muraare: ।Kaarunyata: kalpaya padmavaaseLeelaagriham me hridayaaravindam ॥
तात्पर्यमु : धनिकुल यिळ्ळ मुंगिट पडिकापुलु काचुमनि आ ब्रह्मदेवुँडु ई हीनजीवि योक्क नुदुट व्रासिन व्रातनु दयचेसि नी कालितो तुडिचि वेयुमम्मा ! तल्ली ! श्री महालक्ष्मी !विशेषार्थमु : श्री महालक्ष्मी भगवति योक्क एडमकालि तन्नुलु कूडा एवरिकिनि अंत सुलभमुगा लभिंपवनि भावमु.श्लो॥ अंभोरुहं जन्मगृहं भवत्या:वक्ष:स्थलं भर्तृ गृहं मुरारे: ।कारुण्यत: कल्पय पद्मवासेलीलागृहम् मे हृदयारविंदम् ॥
23
23
23
తాత్పర్యము : హే పద్మాలయా దేవీ ! నీ పుట్టినిల్లు కమలము. మెట్టినిల్లు నీ పతి విష్ణుమూర్తి యొక్క వక్ష:స్థలమే. పరిశుద్ధమైన నా హృదయము సహితము పద్మమే. కనుక కృపతో నా హృదయమునందు స్థిర నివాసమేర్పఱచుకొని దానిని నీ కేళీగృహముగాఁ జేసికొనుము.విశేషార్థము : ఇచ్చట ఆదిశంకరులు కేవలము "నా యింటికి వచ్చి యుండు"మనుట లేదు. "నా హృదయమునందే నిలుకడగా ఉండు"మనుచున్నారు. ఇంటికి భౌతికముగా వచ్చిన లక్ష్మి సహజ చాంచల్యముచే ఎప్పుడైనను వెడలిపోవచ్చును. కాని హృదయమునందు నిలిపికొన్న లక్ష్మి మట్టుకు భక్త పరాధీనురాలు గనుక తన చాంచల్యమును వీడి భక్తునితో ఉండిపోవునని భావము.లక్ష్మీదేవిని సంపదల కొఱకు ఉపాసించుటొక్కటే చాలదు, సంపదలు సిద్ధించిన పిమ్మట కూడ ఆమె చేసిన మేలు మఱువక ఆమెను తరతరములుగా అర్చించినప్పుడే ఆ సంపదలు కలకాలము నిలబడునని తాత్పర్యము.శ్లో॥ స్తువంతి యే స్తుతిభి రమూభి రన్వహంత్రయీమయీం త్రిభువన మాతరం రమామ్ ।గుణాధికా గురుతర భాగ్య భాగినోభవంతి తే బుధ భావితాశయా: ॥
Taatparyamu : he padmaalayaa devee ! nee puttinillu kamalamu. mettinillu nee pati vishnumoorti yokka vaksha:sthalame. parishuddhamaina naa hridayamu sahitamu padmame. kanuka kripato naa hridayamunandu sthira nivaasamerparachukoni daanini nee keleegrihamugaa jesikonumu.Visheshaarthamu : ichchata aadishankarulu kevalamu "naa yintiki vachchi yundu"manuta ledu. "naa hridayamunande nilukadagaa undu"manuchunnaaru. intiki bhautikamugaa vachchina lakshmi sahaja chaanchalyamuche eppudainanu vedalipovachchunu. kaani hridayamunandu nilipikonna lakshmi mattuku bhakta paraadheenuraalu ganuka tana chaanchalyamunu veedi bhaktunito undipovunani bhaavamu.Lakshmeedevini sampadala koraku upaasinchutokkate chaaladu, sampadalu siddhinchina pimmata kooda aame chesina melu maruvaka aamenu tarataramulugaa archinchinappude aa sampadalu kalakaalamu nilabadunani taatparyamu.Shlo॥ stuvanti ye stutibhi ramoobhi ranvahamTrayeemayeem tribhuvana maataram ramaam ।Gunaadhikaa gurutara bhaagya bhaaginoBhavanti te budha bhaavitaashayaa: ॥
तात्पर्यमु : हे पद्मालया देवी ! नी पुट्टिनिल्लु कमलमु. मेट्टिनिल्लु नी पति विष्णुमूर्ति योक्क वक्ष:स्थलमे. परिशुद्धमैन ना हृदयमु सहितमु पद्ममे. कनुक कृपतो ना हृदयमुनंदु स्थिर निवासमेर्पऱचुकोनि दानिनि नी केळीगृहमुगाँ जेसिकोनुमु.विशेषार्थमु : इच्चट आदिशंकरुलु केवलमु "ना यिंटिकि वच्चि युंडु"मनुट लेदु. "ना हृदयमुनंदे निलुकडगा उंडु"मनुचुन्नारु. इंटिकि भौतिकमुगा वच्चिन लक्ष्मि सहज चांचल्यमुचे एप्पुडैननु वेडलिपोवच्चुनु. कानि हृदयमुनंदु निलिपिकोन्न लक्ष्मि मट्टुकु भक्त पराधीनुरालु गनुक तन चांचल्यमुनु वीडि भक्तुनितो उंडिपोवुननि भावमु.लक्ष्मीदेविनि संपदल कोऱकु उपासिंचुटोक्कटे चालदु, संपदलु सिद्धिंचिन पिम्मट कूड आमे चेसिन मेलु मऱुवक आमेनु तरतरमुलुगा अर्चिंचिनप्पुडे आ संपदलु कलकालमु निलबडुननि तात्पर्यमु.श्लो॥ स्तुवंति ये स्तुतिभि रमूभि रन्वहंत्रयीमयीं त्रिभुवन मातरं रमाम् ।गुणाधिका गुरुतर भाग्य भागिनोभवंति ते बुध भाविताशया: ॥
24
24
24
తాత్పర్యము : ఎవరైతే ఈ స్తుతిపూర్వములైన శ్లోకములతో వేదమాతయు, జగజ్జననియు అయిన శ్రీ మహాలక్ష్మీ భగవతిని ప్రతి దినమున్ను స్తోత్రము సేయుదురో, వారు తమ సద్గుణములచేత ఇతరుల కంటె అధికులై, విద్వాంసుల చేత గౌరవింపఁబడుచు మిక్కిలి విస్తారములైన సౌభాగ్య భాగ్యములతో విలసిల్లగలరు.విశేషార్థము : విద్వాంసుల చేత గౌరవింపబడుటయే లౌకిక జీవన పరమార్థము. అది విజ్ఞాన సముపార్జనము వలననే సిద్ధించును. అనఁగా ధనమునకు సహితము విజ్ఞాన సముపార్జనమే ధ్యేయము.ఫలశ్రుతి:శ్లో॥ కనకధారా స్తవం యత్ శంకరాచార్య నిర్మితమ్ ।త్రిసంధ్యం య: పఠేన్నిత్యం స కుబేర సమో భవేత్ ॥
Taatparyamu : evaraite ee stutipoorvamulaina shlokamulato vedamaatayu, jagajjananiyu ayina shree mahaalakshmee bhagavatini prati dinamunnu stotramu seyuduro, vaaru tama sadgunamulacheta itarula kante adhikulai, vidvaamsula cheta gauravimpabaduchu mikkili vistaaramulaina saubhaagya bhaagyamulato vilasillagalaru.Visheshaarthamu : vidvaamsula cheta gauravimpabadutaye laukika jeevana paramaarthamu. adi vijnyaana samupaarjanamu valanane siddhinchunu. anagaa dhanamunaku sahitamu vijnyaana samupaarjaname dhyeyamu.Phalashruti:Shlo॥ kanakadhaaraa stavam yat shankaraachaarya nirmitam ।Trisandhyam ya: pathennityam sa kubera samo bhavet ॥
तात्पर्यमु : एवरैते ई स्तुतिपूर्वमुलैन श्लोकमुलतो वेदमातयु, जगज्जननियु अयिन श्री महालक्ष्मी भगवतिनि प्रति दिनमुन्नु स्तोत्रमु सेयुदुरो, वारु तम सद्गुणमुलचेत इतरुल कंटे अधिकुलै, विद्वांसुल चेत गौरविंपँबडुचु मिक्किलि विस्तारमुलैन सौभाग्य भाग्यमुलतो विलसिल्लगलरु.विशेषार्थमु : विद्वांसुल चेत गौरविंपबडुटये लौकिक जीवन परमार्थमु. अदि विज्ञान समुपार्जनमु वलनने सिद्धिंचुनु. अनँगा धनमुनकु सहितमु विज्ञान समुपार्जनमे ध्येयमु.फलश्रुति:श्लो॥ कनकधारा स्तवं यत् शंकराचार्य निर्मितम् ।त्रिसंध्यं य: पठेन्नित्यं स कुबेर समो भवेत् ॥
25
25
25
తాత్పర్యము : జగద్గురు శ్రీ ఆదిశంకరాచార్యులవారు కూర్చిన ఈ కనకధారా స్తవమును దినమునకు మూఁడుసారులు - అనఁగా ఉదయ, మధ్యాహ్న, సాయం సంధ్యలలో - పారాయణము చేసినవారు కుబేరునితో సమానమైన సంపదలను పొందగలరు.కనకధారాస్తవము వినండి యూట్యూబ్ నుంచి వీ డియో - ఎమ్.ఎస్ సుబ్బులక్ష్మికనకధారాస్తవము వినండి యూట్యూబ్ నుంచి వీ డియో - లీలా సకురకనకధారాస్తవము వినండి యూట్యూబ్ నుంచి వీ డియో - హనుమాన్స్ వరియర్కనకధారాస్తవము వినండి యూట్యూబ్ నుంచి వీ డియోకనకధారాస్తవము వినండి యూట్యూబ్ నుంచి వీ డియోకనకధారాస్తవము వినండి యూట్యూబ్ నుంచి వీ డియోకనకధారాస్తవము వినండి యూట్యూబ్ నుంచి వీ డియో
Taatparyamu : jagadguru shree aadishankaraachaaryulavaaru koorchina ee kanakadhaaraa stavamunu dinamunaku moodusaarulu - anagaa udaya, madhyaahna, saayam sandhyalalo - paaraayanamu chesinavaaru kuberunito samaanamaina sampadalanu pondagalaru.Kanakadhaaraastavamu vinandi yootyoob nunchi vee diyo - em.es subbulakshmiKanakadhaaraastavamu vinandi yootyoob nunchi vee diyo - leelaa sakuraKanakadhaaraastavamu vinandi yootyoob nunchi vee diyo - hanumaans variyarKanakadhaaraastavamu vinandi yootyoob nunchi vee diyoKanakadhaaraastavamu vinandi yootyoob nunchi vee diyoKanakadhaaraastavamu vinandi yootyoob nunchi vee diyoKanakadhaaraastavamu vinandi yootyoob nunchi vee diyo
तात्पर्यमु : जगद्गुरु श्री आदिशंकराचार्युलवारु कूर्चिन ई कनकधारा स्तवमुनु दिनमुनकु मूँडुसारुलु - अनँगा उदय, मध्याह्न, सायं संध्यललो - पारायणमु चेसिनवारु कुबेरुनितो समानमैन संपदलनु पोंदगलरु.कनकधारास्तवमु विनंडि यूट्यूब् नुंचि वी डियो - एम्.एस् सुब्बुलक्ष्मिकनकधारास्तवमु विनंडि यूट्यूब् नुंचि वी डियो - लीला सकुरकनकधारास्तवमु विनंडि यूट्यूब् नुंचि वी डियो - हनुमान्स् वरियर्कनकधारास्तवमु विनंडि यूट्यूब् नुंचि वी डियोकनकधारास्तवमु विनंडि यूट्यूब् नुंचि वी डियोकनकधारास्तवमु विनंडि यूट्यूब् नुंचि वी डियोकनकधारास्तवमु विनंडि यूट्यूब् नुंचि वी डियो
Editions differ in some words, and online copies can contain typing errors. If your family's book or your guru reads differently, please follow them.
Text from Telugu Wikisource, available under CC BY-SA 4.0. The other scripts were converted from it automatically.